İnsan kendini nasıl değiştirir?

İnsan kendini nasıl değiştirir sorusuna cevap bulabilmek güç değildir. İnsanın hayatı sürprizlerle dolu bir süreçtir. Beklenmedik gelişmeler, istenmeyen sonuçlar, istendiği halde yapılamayan şeyler, bekleneni elde edememek, zamana ayak uyduramamak ve daha nicesi. Bunların her biri insan hayatının sürprizlerle dolu olgularıdır. Bu sürprizler insanı değişime zorlar. Peki sen değişime hazır mısın?

İnsan hayatında yaşadığı bu tür kendisine göre olumsuz sürprizlere karşı bir savunma veya karşılık mekanizması oluşturmak istemektedir. Bu çoğu zaman insanın kendisini değiştirmeye çalışması olur çünkü insan, sürprizlerin yaşanması konusunda kendisini sorumlu tutar. Bu bir bakıma doğru bir durumdur ancak yaşanan sürprize göre değişiklik gösterir. İstenilen sonucu elde edememek, kişinin kendisinin ortaya çıkardığı bir sonuçtur.

İnsan kendini nasıl değiştirir?

Kendisinden bekleneni verememek ve işten atılmak, kişinin kendi iradesi doğrultusunda gerçekleşen bir durumdur. Beklenmedik veya umulmadık gelişmeleri ise bu kapsama alamayabiliriz ancak planlı hareket eden bir kişi beklenmedik gelişmeleri daima hesaba katmak durumundadır. Hesabın şaştığı durumlarda veya hesabın olumsuz olabileceği durumlarda tek çıkar yol değişimdir.

  1. Basit adımlarla nasıl değişebilirim? Bu alt başlıkta değişim adımları en kısa biçimde anlatılmıştır. Yazının tamamını okumak istemiyorsan buradaki adımlardan faydalanarak yola çıkabilirsin. Fakat her şeyi daha iyi anlamak için mutlaka diğer alt başlıkları da okumalısın.
  2. Değişimi anlamak zorunda mıyım? Bu alt başlıkta değişim ile arandaki bağı tanımaya çalışacaksın. Değişimi anlayıp kabullenmeyi seçmediğin zaman onu başarmanın zorluğu ile tanışmış olacaksın. Böylece değişimi anlayıp harekete geçmeyi başarabilirsin.
  3. Değişimi destekleyici neler yapabilirim? Değişime inanıyorsan ve yanına seni daha güçlü yapacak bir şeyler almak istiyorsan bu alt başlığı inceleyebilirsin. Bu alt başlıkta yer alan bilgilerden yararlanarak değişim maceranda çok daha dirayetli birisi olmayı başarabilirsin.
  4. Elle tutulur küçük hedefler nasıl belirlerim? Değişimin en önemli adımlarından birisi olan hedefleri parçalara ayırma konusunda bu alt başlıktan fazlasıyla bilgi edinebilirsin. Küçük hedefleri yerine getirmek büyük hedefleri yerine getirmekten çok daha kolaydır.
  5. Değişimi nasıl kalıcı hale getiririm? Bu alt başlıkta elde ettiğin değişim başarısının hayatında kalıcı olmasını sağlamak için bilgiler edinebilirsin. Böylece arzuladığın değişime ait sonuçların hayatına daha güzel ve iyi bir biçimde etki etmesine yardımcı olabilirsin.
  6. Değişim ilişkileri etkiler mi? Bu alt başlıkta insanlarla iletişim ve değişim arasındaki bağ anlatılmıştır. Değişime karar verdiğin zaman aslında insanlarla ilişkilerinin de değişeceğini kabul etmen gerekir. Çünkü değiştirdiğin her niteliğin o nitelikle bağlantılı olan insanlara bir şekilde etki edecektir.

Değişmek isteyen insanlardan biriysen ve bunun için gerçekten geçerli sebeplerin bulunuyorsa sadece birkaç adım ile kendini değişim maratonuna dahil edebilirsin. Aşağıdaki bilgilerden faydalanarak hemen başlayabilirsin. Her alt başlıkta değişim sürecine yönelik endişelerin hakkında aradığın sorulara yönelik cevaplar bulabilirsin.

Basit adımlarla nasıl değişirim?

Hayatını değiştirmek veya kendini değiştirmek karmaşık ve bir o kadar zor bir iştir. Bunun sebebi geçmişte yapılan onca denemenin ardından tekrar aynı yola girmenin çok kolay olmamasıdır. Fakat değişmek için yeni yollar keşfetmek her zaman mümkündür. Bu yollardan birisiyle tanışmak istiyorsan dikkatli bir biçimdeki aşağıdakileri okumalısın.

  • Harekete nasıl geçebilirim? Değişmek için ilk olarak elbette harekete geçmelisin. Bunu başarmak için ise öncelikle basit adımlar atmalı ve devamının zaman içerisinde gelmesini sağlamalısın. Mesela tüm davranışlarını kökten değiştirmek istediğini düşünelim. Bunu başarabilirsin ama öncelikle davranışlarını belirli kategorilere ayırıp bunları ufak ufak halletmeye çalışmalısın.
  • Aynı anda birkaç değişim mümkün mü? Hayır mümkün değil. Çünkü aynı anda sadece tek bir değişim serüvenine katlanabilirsin. Bir davranışını değiştirmek istiyorsan aynı zamanda bir alışkanlığını değiştirmek gibi bir şeyle meşgul olmamalısın. Davranış değişimini yerine getirdikten sonra alışkanlık değişimine başlamayı düşünmek zorundasın.
  • Gelecek kaygılarım değişime engel mi? Böyle düşünüyorsan evet büyük bir engel diyebilirim. Anı yaşamalısın, şu an olandan memnuniyet duymalısın ve bu memnuniyeti geleceğini şekillendirmek için kullanmalısın. Bugün olan bitenden memnuniyet duymayan biriysen gelecekte kendin için belirlediğim plandan da memnuniyet duymazsın.
  • Attığım her adımda biraz daha tedirgin olmam normal mi? Değişimin hangi yönüne odaklandığını bilmemekle birlikte attığın her adımdan endişeleniyorsan değişmek yerine günü kurtarmaya çalışıyorsun demektir. Değişmeye çalışırken mutlaka ama mutlaka attığın her adımdan memnuniyet duyarak yeniliklere açık olmalısın.

Değişimi anlamak zorunda mıyım?

Değişmek istiyorsan değişimi anlamak zorundasın. Aklına gelebilecek en basit soruyu kendinize yöneltmeye çalışmalısın. “Gerçekten değişmek istiyor muyum?” sorusunu kendine yöneltip kararlılığını ortaya koymalısın. Kendini tamamen değiştirmen başlangıçta mümkün değildir. Bu nedenle yukarıdaki en basit adımlarda belirttiğim gibi değişimleri adım adım gerçekleştirmeli ve bir plana uyum sağlamalısın.

  • Değişim odak noktasını belirlemelisin. Öncelikle, değiştirmek istediğin unsuru belirlemelisin. Değiştirmek istediğin unsur bir alışkanlık mı? Değiştirmek istediğin unsur bir çalışma yöntemi mi? Değiştirmek istediğin unsur yaşam tarzın mı? Buna bir karar vermelisin. Kısacası hayatına yön verecek bir değişimi hedeflemek istiyorsan ilk olarak onu anlamalı ve ardından diğer adımlara geçiş yapabilirsin.
  • Hedef belirlemek en iyi adımlardan birisidir. Hedef. Sanırım uzun cümlelerle anlatmaya pek gerek yok. Kendini değiştirmek istiyorsan ilk olarak değişim hedefini belirlemelisin. Neden değişmek istiyorsun? Sizi değişime iten sebeplerin etkinlik durumu nedir? Bu sorulara vereceğin cevaplar çok önemlidir. Hedef bir sonraki adımlar için geçerli neden durumundadır.
  • Hedef belirledikten sonra plan yapmalısın. Kendini değiştirmek için atman gereken bir diğer adım plandır. Evet, değişmek istiyorsun, hedeflerin belli, her şeyi hazırladın ancak değişime doğru hareket etmek için mutlaka bir plana sahip olmalısın. Plan, düzen demektir. Başarı için gerekli unsurların düşünülmesi demektir. Sen sadece bu konuda değil, herhangi bir farklı konuda plan yapmadan, rastgele hareket ederek başarıya ulaşabileceğini düşünüyor musun?
  • Beklentileri düşünmeye başlamalısın. Hedef ve plan belli. Geriye sadece değişim sonucunda elde edeceklerini düşünmek kaldı. Değişim sonucunda elde edeceğin şeyler senin beklentin anlamına gelir. Beklentilerini düşünerek seni harekete geçirici unsurları güçlendirmiş olursun. Değişmek isteyen bir kişiysen hedef aşamasında belirlediğin unsurlar zaten senin beklentin olur.

Değişimi destekleyici neler yapabilirim?

Değişim konusunda kendinize en büyük yardımı başkalarının değişim hikayelerini okuyarak yapabilirsin. Bunun için yaş ayrımı gözetmeden kendine bir insan modeli belirlemelisin. Hayatında “Bunun gibi birisi olsaydım?” dediğin birileri varsa o kişilerin hayat hikayelerini okumalısın.

  • Biyografi kitapları okumayı düşünebilirsin. İnsanlar yaşayan insanlardan çok ömrünü tamamlamış insanların biyografilerini okumayı sevseler bile sen farklı bir yol çizerek hayatta olan kişilerin biyografilerini okumayı düşünebilirsin. Önemli olan kendine bir “rol model” belirlemek ve o kişinin yaşayış hikayesini okumaktır. İyi ve güçlü bir insan olmak istiyorsan bu bir gereksinimdir.
  • Örnek alınan insanın yaşam tarzını kopyalamaya çalışabilirsin. Yapman gereken örnek aldığın insanın yaşayış tarzını öğrenmektir. Örnek aldığın insan tanınmış birisi değilse onun geniş kapsamlı biyografisini okuma fırsatını elde edemezsin. Bu durumda örnek aldığın kişi yaşıyorsa onunla birebir iletişim kurmayı düşünebilirsin. Bu mümkün değilse kendine farklı bir rol model belirlemelisin.
  • Değişim için değişim hikayelerini okumak yeterli değildir. Değişim konusunda sana yardımcı olacak insanlarla arkadaşlık kurmalısın. Değiştirmek istediğin alışkanlıkların okumayla ilgiliyse sık sık kitap okuyan insanlarla arkadaşlık etmelisin. Değiştirmek istediğin unsur iş ile alakalıysa bu alanda yetenekli ve kabiliyetli olan kişilerle vakit geçirmeye çalışmalısın.
  • Değişimi tetikleyici ve teşvik edici kitaplar okumalısın. Bu konuda sayısız öneri sunmayı başarabilirim ama öncelikle belirttiğim bu kitaplara göz atmayı düşünmelisin. Anna Frank’ın Hatıra Defteri, Bülbülü Öldürmek ve Küçük Prens bu kitaplardan bazılarıdır.

Elle tutulur küçük hedefler nasıl belirlerim?

Bir önceki alt başlıklarda sık sık dile getirdiğim gibi hedeflerin somut hedeflerden oluşmalıdır. Bunun için mutlaka kendini tanıman gerekir. Değiştirmek istediğin şey ne olursa olsun bunu yerine getirebileceğin konusunda kendini ikna etmelisin. Kendini tanımaya ihtiyacın varsa dilersen aşağıdaki yazımdan yardım alabilirsin.

  • Değişim büyük bir harekettir. Bu harekete saygı duymalısın. Değişim senin için iyi bir insan olmak anlamına gelmektedir. Büyük ve gerekçi hedeflere sahip olabilirsin. Bu hedeflere ulaşmak için daha küçük hedefler belirlemekten çekinmemelisin. Tek dikkat etmen gereken belirlediğin her hedefin somut ve gerçekçi olmasıdır.
  • Teoriye değil pratiğe inanmalısın. Çok nazik ve iyi kalpli bir insan olacağım demek bir hedef değildir. Bunun yerine bir haftada bir miktar (bu kısmı hedefine göre sayıyla belirtmelisin) iyilik yapacağım diyerek yola çıkmalısın. Söz verdiğin gibi bu hedefi yerine getirmeli ve iyi bir insan olmak için yoluna devam etmelisin.
  • Zorluklarla karşılaştığında pes etmemelisin. Bazen hedefleri yerine getirmek konusunda zorluk yaşayabilirsin. Bu tür durumlarda hedefleri esnetmeyi düşünmelisin. Bir ayda 5 kitap okuyacağım diyebilirsin ama bunu gerçekleştirmek sizi zorluyorsa hedefi küçültmeli ve daha makul bir miktar yapmalısın.
  • Yerine getirilen her hedef gelecek başarılar için motivasyon anlamına gelir. Yoluna devam ederken elde edeceğin her başarı sana motivasyon olarak geri dönüş yapacaktır. Motivasyonun ne kadar yüksek olursa değişim konusunda kendini mutlu hissetmen bir o kadar mümkün olacaktır. Bu nedenle küçük ama elle tutulur hedefler belirlemek sana fazlasıyla yardımcı olacaktır.

Değişimi nasıl kalıcı hale getiririm?

Değişim sonunda her şeyin bittiğini düşünmeyin. Eğer belirlemiş olduğun ana hedefe ulaşmayı başarmış durumdaysan elde ettiğin sonuçları iyileştirme yoluna gitmelisin. Bu iyileştirme çalışmaları elde ettiğin sonuçlardan daha iyi verim almanı sağlayacaktır.

  • Bir hedefi yerine getirip değişmeyi başarmış durumdaysan hemen ardından yeni bir hedef belirleyin. Elde ettiğin başarının etkisinin bir çırpıda ortadan kalkmasına izin vermeyin. Kendine güven ve hemen yeni bir ana hedef belirleyerek yeni bir değişim serüvenine katıl.
  • Her yeni değişim serüveninde rol modelini gözden geçirmeyi düşünebilirsin. Her yeni değişim serüveninde size eşlik edecek insanlara yeniden karar vermeyi düşünmelisin. Çünkü değişim sizi farklılaştırır. Siz çok daha iyi bir insan olmak için değişmeye özen gösterirken, etrafınızdaki insanlar bu değişim adımlarından etkilenirler.
  • Bazı durumlarda değişimin yan etkileri olabilir. Mesela bir konuda kendini değiştirmek istediğinde o konuyla ilgili olan insanlarla arana mesafe koymak durumunda kalabilirsin. Bu yaşadıklarının doğal bir durum olduğunu unutmamalısın. Hayatında 1000 tane insan tanıyor olabilirsin ama çok azıyla vakit geçirmeyi düşünürsün. Değiştikten sonra ise bu sayının 900 olması kaçınılmazdır.

Değişimin ilişkileri etkiler mi?

Değişme konusunda kararlıysan karşına çıkacak engelleri aşma konusunda çok çaba göstermen gerekecektir. Değişimin önündeki en büyük engellerden birisi kişinin yaşadığı ilişkilerdir. Bu ilişkileri sadece duygusal bağ kurduğun sevgili ilişkileri olarak sınırlandırmayın. Arkadaşların, dostların ve ailen ile kurduğun ilişkilerin tümü etki altında kalacaktır.

  • İnsanlarla kurduğun ilişkiler en başında “karşılıklı çıkar” ilişkisine dayalıdır. Bunu reddetmek size bir şey kazandırmayacaktır. Bir kişiyle durduk yere arkadaş olur musun? Yoldan çevirdiğin bir insana hadi gel arkadaş olalım diyebilir misin? Bunu yapsan bile manasız olacaktır. Çünkü karşıdaki insanın vereceği tepki belirsizdir.
  • Arkadaşlarınla kurduğun ilişkilerin temelinde güven vardır. Onlara güvendiğin için arkadaşın durumundadırlar. Güvenmeyi tercih etmeseydin arkadaşlık kurmak gibi bir beklentin olmazdı. Burada bizi ilgilendiren durum ise söz konusu güven unsurunun zor kazanılan ama çabuk kaybedilen bir his olmasıdır.
  • Kendini değiştirmeye başladığın zaman arkadaşlarının seninle olan bağları ne olursa olsun değişimler kendiliğinden başlar. İlişkilerin bambaşka boyutlara geçiş yapabilir. Sorunsuz arkadaşlıkların sorunlarla dolu olabilir. Seviyeli bir biçimde ilerleyen aşk ilişkin bir anda kopma noktasına gelebilir. Burada kilit unsur sadece sen olmazsın çünkü değişmeye başladığın zaman karşındaki kişiyi de değiştirmiş olursun.
  • Eğer bir sevgilin varsa ve değişmenin gerekli olduğuna inanıyorsan bu konuda onunla birlikte hareket etmeye özen göstermelisin. Yaşadığın ilişki gelip geçici değilse bu önemlidir. Karşındaki kişinin seni anlaması, neden değişmeye çalıştığın veya neleri değiştirmeye çalıştığını bilmesi gerekir.

İnsan kendini nasıl değiştirir sorusuna cevap ararken bir şeyin mutlaka farkında olmalısın. Değişim yolunda ilerlerken çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin değişeceğini aklından çıkarmamalısın. Planlama yaparken bu olasılığı göz önünde bulundurmaya çalışmalısın. Sen hayatında hiç değişmeye çalıştın mı? Davranışlarını değiştirmek istediğin zaman neler yaptın? Bu konuda başarılı olabildin mi? Düşüncelerini yorum yaparak dile getirebilirsin.

288 Comments

  1. Mert
  2. Mert
  3. Özge
      • Özge
  4. NUGÜL
  5. Fatih
  6. Çisem
  7. Ela
  8. Eda
  9. Haticr Konsli
  10. Gökhan
  11. Zeynep
  12. Eda nur
  13. TUĞÇE

Yorum yapıp katkı sağla...

Reklamlar engelli...

Bu blog yayın hayatını rahatsız edici konumlarda olmayan reklamlar sayesinde sürdürmektedir. Lütfen destek olmak adına bu blog için reklamlara izin vermeyi düşünün.

Refresh