Kişisel Gelişim

Kendini tanımak için 12 kusursuz yöntem

İnsanın kendini tanıması aynı zamanda kendini bulması anlamına gelir. Kendini tanımayı başladığın zaman, hayatın boyunca atıp atabileceğin en ihtişamlı adımlardan birini atmış olursun. Kendi kendine yetmeye başlayabilirsin. Kendi işlerini daha kolay halledebilirsin.

İnsanın kendini tanıması zordur ama bu yolda ortaya koyacağın çaba kesinlikle kayda değerdir. “Kendini bilmek bilgeliğin başlangıcıdır.” Socrates’e atfedilen ve kendini tanımanın değerini ortaya koyan bir sözdür. Kendini tanıdığında tam olarak neyi bilmiş olacaksın? Aslında hayatın için gerekli olan her şeyi.

Kendini tanımak neden önemlidir?

Kendini tanımak istiyorsan öncelikle kendini tanımanın neden önemli olduğunu bilmelisin. Bu konuda sayısız bilgi birikiminden yararlanmak mümkündür. Birçoğunun ortak paydaları vardır. Bu paydalar doğrultusunda aslında kendini tanıyarak neler kazanacağını öğrenmiş olursun. Mutluluk en önemli fayda durumundadır ama her şey onunla sınırlı değildir.

  • Mutluluk: Kim olduğunu ifade edebilirsen daha mutlu olursun. Arzularını, hayallerini ve hedeflerini ifade ederek onları gerçekleşme olasılığını artırmış olursun.
  • İç çatışma: Kendini tanımayarak aslında iç dünyan ile dış dünyan arasında bir köprü oluşturmuş olursun. Dış dünyadaki hareketlerin iç dünyandaki hislerin ve değerlerin ile uygun olduğunda daha az iç çatışma yaşarsın.
  • Karar verme: Kendini tanıdığın zaman hayatındaki en ufak kararlarda bile daha doğru adımlar atabilirsin. Daha iyi seçimler demek hayatının daha iyi olması anlamına gelir. Hayatın çeşitli sorunlarını çözmek için zamanı geldiğinde kullanabileceğin bir dizi kurallara sahip olursun.
  • İrade: Kendini tanıdığın zaman kötü alışkanlıklara karşı direnme ve iyi alışkanlıkları geliştirme konusunda iradeni kullanmayı başarabilirsin. İrade gücünü hangi değerlerin ve hedeflerin harekete geçirdiğini bilmek her anlamda sana katkı sağlayacaktır.
  • Direnç: Kendini tanıyarak değerlerine ve tercihlerine bağlı kalarak bir şeylere “hayır” veya “evet” deme başarısını gösterebilirsin. Bu senin sosyal baskıya karşı direnç göstermen anlamına gelecektir.
  • Tahammül: Kendini tanıdığın zaman bir şeylerle mücadelen dahil olmak üzere pek çok şey hakkında bilgi sahibi olursun. Bu diğer insanları anlama konusunda yeni bir tahammül anlayışı geliştirmeni sağlayacaktır.
  • Dayanma Gücü: Gerçekte kim olduğunu öğrenirsen bir şeylere karşı dayanma gücünü geliştirmiş olursun. Böylece yaşamın daha zengin ve daha heyecanlı hale gelecektir.

Kendini tanımak demek aslında iç ve dış dünyan arasındaki bağların çok daha sıkı olmasını sağlamak demektir. Meg Selig‘in bahsettiği gibi kendini tanımak mutluluk ve kariyer başarısı için kritik öneme sahip bir durumdur. Kendini tanımanın neden önemli olduğunu anladığına göre artık kendini tanımaya başlayabilirsin.

Bilinçlenmeye çalışmalısın

Bilinçlenme aşaması kendini daha iyi tanıman için atman gereken ilk adımdır. Bu adım gayet basit ve anlaşılırdır. Yapman gereken kendine yol göstermektir. Kendini daha iyi tanımak istiyorsan atabileceğin daha farklı adımlar olabilir ama en iyisi bilinçlenme aşamasıyla başlamaktır.

Bugüne kadar yerine getirdiğin tüm hedeflerini aklına getirin ve bu hedefleri bir yere not etmelisin. Ardından belirlemiş olduğun hedefleri not etmelisin. Hedeflerini tam olarak ortaya koyduktan sonra hayatında yaşanmış olan son olayları düşünmeye başlamalısın. Bu olaylardan seni en çok etkileyen ve davranışlarını şekillendiren olaylar neler ise bunları da not etmelisin. Örneğin benim için şu şekilde bir senaryo vardır:

  • Blog sahibi olmak gerçekleştirdiğim bir hedeftir.
  • Kitaplar, okuma, tarih ve kişisel gelişim üzerine kaliteli bir blog sahibi olmak gerçekleştirmek istediğim bir hedeftir.
  • Popüler bir oyun sitesinin alınan yanlış kararlar ile uçuruma yuvarlanması yakın geçmişte yaşadığım ve blog yazarlığı üzerine takip ettiğim stratejileri değiştiren bir olaydır.

Not etmen gerekenleri bir kenara yazdıysan şimdi en başından itibaren okumaya başlamalısın. Okurken mutlaka bir şeylerin farkına varacaksın. Evet, hedeflerin ve elde ettiklerin dahil olmak üzere hayatta yaşanan her şey geleceğini, düşüncelerini ve davranışlarını etkilemektedir. Not ettiğin her şey aslında senin bugününü oluşturan etkenlerdir.

Bilinçlenme aşaması sorunları ve durumları netleştirme aşamasıdır. Yaşadığın olaylar senin bir daha o yönde bir atılım yapmana engel olup kendinden tam verim almana engel olabilir. Kendimden bir örnek vermem gerekirse, yeni bir oyun sitesi kurup yola devam etmek bu blog adresini güncel tutmaktan daha basit olsa bile aynı sonuçla karşılaşmaktan çekindiğim için bunu gerçekleştirmeyi düşünmüyorum.

Geçmişini netleştirmek için biraz vaktin olacaktır. Bu netleştirme gayretin sonuç verecek ve ufak bir şey olarak gözüken ama gerçekte seni etkileyen olayları tespit etmeni sağlayacaktır. Olumsuz olaylar konusunda ise onların sonuçlarına değil onlardan ne öğrendiğine odaklanman gerekir. Herkes geçmişinde olumsuz bir takım olaylar yaşamıştır. Bunlara tamamen takılı kalmak sana pek yardımcı olmayacaktır.

Diğerlerinin düşüncesinden uzaklaşmalısın

Bilinçlenme aşamasının ikinci evresinde ise diğer insanların düşüncelerinden uzaklaşmalısın. İnsanların büyük bir kısmı benzer yapıda hayata sahiptir. Okulu bitirmek, iş bulmak, evlenmek, çocuk sahibi olmak, torun sahibi olmak şeklinde devam eden bu yapı her bir kimse tarafından her bireye tavsiye edilir. Sonucunda ise toplumun/çevrenin istediği şekilde bir birey olabilirsin fakat kendin olamayabilirsin.

Çevrenizdeki insanların sana ne söylediği değil senin kendini nasıl hissettiğin önemlidir. Okulu bitirdikten sonra iş bulmuş olabilirsin ama bu senin hemen evlenmen gerektiği anlamına gelmez. Bunu yapmadığın sürece çevrendeki insanların üzerindeki baskısı artış gösterebilir. Onlara göre “istenmeyen”, “başarısız” ve “aykırı” bir birey olabilirsin. Önemli olan kendini nasıl hissettiğindir.

Başkalarının düşüncesine saygı duyman gayet doğaldır. Fakat onların istediği gibi hareket etmek zorunda değilsin. Çevrendeki insanların sana söylediklerine geçerli nedenlerle karşı çıkabiliyorsan onlardan farklı hareket edebilecek bir bireysin demektir. Bu sana daha fazla şey öğrenme olanağı ve hedeflerini yakalama fırsatı sunar.

Kendine güvenmeye ve inanmaya başlamalısın. Başkalarının söylediklerine göre hareket ediyorsan sorun bellidir. Senin kendine saygın yok demektir. Önce bu sorunu ortadan kaldırmalısın. Kendine ve kendi hislerine inanman gerekir. Bir şeylerin bir gecede değişmesini beklememelisin. Sabırlı olmalı ve sonuç alacağın günü beklemelisin.

Hayatında beyaz bir sayfa açmalısın

Bilinçlenme aşamasında son adıma geçmeden önce kendine en büyük iyiliği yapmalısın ve hayatında beyaz bir sayfa açmalısın. Bu beyaz sayfanın kolayca karalanmasına izin vermemelisin. Kötü alışkanlıklarından vazgeçmelisin. Sigara, alkol, aşırı yemek yeme gibi alışkanlıkların varsa bunları bırakmalısın. Alışkanlıklar insanın yaşayış şeklini belirler. Bu nedenle daha faydalı alışkanlıklar edinmeye çalışmalısın.

Bazı bireyler için alışkanlıkları düzenlemek, kötü alışkanlıklardan kurtulup iyi alışkanlıklar edinmek zorlayıcı olabilir. Bunun için profesyonel destek almayı düşünebilirsin. Unutmayın, her şey kendini tanıyabilmek ve gerçek potansiyelini ortaya çıkarabilmek içindir.

Bilinçlenme aşamasının son adımında ise artık kendine çeki düzen vermelisin. Yapman gereken güne erken başlayıp günü doğru vakitte bitirmek, bahanelere sığınmadan gün içerisinde yapman gerekenleri yapmaktır. Hayatını bir düzene oturttuğun zaman hedeflerini gerçekleştirme, kendini tanıyıp geliştirme konusunda daha fazla şansa sahip olabilirsin.

Kendine değer katmaya çalışmalısın

Bilinçlenme aşamasından başarılı bir biçimde geçmiş durumdaysan artık kendini tanımaya çok yakın olabilirsin. Hatta kendini tanımayı başarmış bile olabilirsin. Fakat kendini tanıdıktan sonra her şeyin bittiğini düşünmemelisin. Yeni hedefin kazanma aşamasına geçiştir. Kendine değer katmaya başlamalısın.

  • Kazanma aşamasının ilk adımı gün içerisinde belirli süreyle tek başına kalmak ve düşünmektir. Yürüyüşe çıkıp hem spor yapıp hem de kendine düşünme alanı oluşturabilirsin. Yapman gereken bellidir. Her zaman duyduğun seslerden, gürültülerden ve etkilerden uzak durmalısın. Uzak durduğun bu süre zarfında ise planlarınızı yapmalısın.
  • Her insanın yalnız kalmaya ihtiyacı vardır. İçine kapanık bir insansan bu sana oldukça doğal gelecektir. Çünkü gün içerisinde belirli bir zamanı zaten kendinle geçirirsin. Bunu tümüyle yalnızlık olarak nitelendirmek doğru olmayacaktır. Belirli bir süre tek başınıza kalman düşünme ve yaratıcılığını konuşturmak için iyi bir fırsattır. Kalabalığın ve seslerin içerisinde odaklanman o kadar kolay olmayacaktır.
  • Bir şeyin güzel olduğunu düşünüyorsan ve sana olumlu katkıları olacaksa, başkaları ne düşünürse düşünsün bu şeyi gerçekleştirmelisin. Karşına çıkacak bu durum en fazla keyif aldığınız şey olacak ve hayatını büyük ölçüde etkileyerek sende itici bir etken olarak görev alacaktır. Örneğin yazı yazmaktan hoşlanıyorsan tüm vaktini buna ayırıp bu konuda kendini geliştirmeye çalışabilirsin.

Hayatını artık yazmaktan ve yazarak kendini mutlu edip başkalarına değer kazandırmakla devam edecektir. Burada yazı yazma örneğini verdim ama seni memnun eden etkinlikler çok daha farklı şeyler olabilir. Seni memnun edecek ve hayatına olumlu katkı sunacak herhangi bir şeyi tutkuyla gerçekleştirmeye çalışabilirsin. Seçeceğin bu etkinliğin/faaliyetin hayatına etki edeceğini unutmamalısın.

Destek olacak birilerini bulmalısın

Kazanma aşamasında işini en çok kolaylaştıracak şey sana destek olabilecek birilerini bulabilmektir. Bu profesyonel bir yardım (psikolog, yaşam koçu veya akıl hocası vb.) olabileceği gibi seni yakından tanıyan bir kişi (iyi bir dost vb.) olabilir. Sürekli olarak danışabileceğin ve hatalar yaptığında sana destek olup doğruyu gösterebilecek kişiler kendini tanıdıktan sonra sana fazlasıyla katkı sağlayacaklardır.

  • Destek unsuru kişisel gelişimin en önemli katkı araçlarından birisidir. Pek çok insan, takip ettiğin yolun ne olduğunu bilemeyecek durumda olsa bile akıl hocası veya danışman olarak nitelendirdiğiniz kişiler sana bu konuda yeteri kadar destek olabilecektir.
  • Gerçek anlamda bir kazanan olmak istiyorsan seni mutlu edecek bir iş sahibi olmalısın. Bir işte çalışıyorsan ama yeteri kadar mutlu veya memnun değilsen o işi bırakmayı düşünebilirsin. Elbette hayat planını bu tür kararlara uygun şekilde ayarlamalısın. Bir işi bırakıp mutlu olacağın başka bir işe geçiş yapmak aradığın fırsat olabilir ama bunu ekonomik durumunu zora sokarak gerçekleştirmekten kaçınmalısın.
  • Kendine zaman ayırın. Neleri yapmayı sevdiğini ve neleri sevmediğini ortaya koymalısın. Aklına gelen fikirleri daima not etmelisin. Kendine ayırdığın süre dışında seni en çok memnun edecek işin ne olduğuna karar vermeli ve kariyerini bu yöne doğru yönlendirmeyi denemelisin.
  • Gerçekten kendini memnun ve mutlu edecek bir işte çalışmak istiyorsan ekonomik koşulları göz önünde bulundurmak durumundasın. Kariyer tercihinize en uygun iş daha fazla çalışmanızı ve daha az kazanmanı sağlayabilir veya daha fazla çalışıp aynı zamanda daha fazla kazanman anlamına gelebilir. Bu tür durumlara hazırlıklı olmalısın.

Bilinçlenme aşamasının ardından kazanma aşamasına geçiş yaptıktan sonra artık yavaş yavaş kendini daha yakından tanımış, hayatını anlamış ve kariyer hedeflerini detaylı bir biçimde belirlemiş olmalısın. Bir sonraki aşama bakış açını değiştirip gelişimine ve ilerlemene engel olacak etkenlerden kurtulmayı kapsar.

Bakış açısını değiştirmelisin

Bakış açını değiştirmek sandığın kadar kolay olmayabilir. Gerçekten uzun süre kendinle dahi mücadele etmen gerekebilir. Fakat verdiğin mücadele seni sonucunda doğru noktaya ulaştıracaktır. Hayatında yer alan her insanı sevmek ve onunla mutlaka yakın ilişki kurmak zorunda değilsin. Bunun farkında olup gerekli adımları atmalı ve sana hiçbir değer katmayan insanlarla arana mesafe koymayı başarmalısın.

  • Bir insan alışkanlıklarını değiştirmeye başladığında karşıdaki kişiler bu durumdan pek hoşnut olmayabilirler. Kıskançlık ve çekince gibi hisler devreye girer. Kendini geliştirmiş olman ilişkilerinde değişimler yaşaman anlamına gelecektir. Karşındaki kişi bunun farkında olacağından ve sana yetişmekte zorlanabileceğinden dolayı çekincelere sahip olabilir.
  • Bu tür durumları anlayışla karşılaman gerekir. Karşındaki insanlara bir fırsat tanıyarak bir süre sana ayak uydurmalarını sağlamalısın. Sana ayak uydurmayı başaramıyorlarsa araya mesafe koymalı ve artık bu insanlarla yakın ilişki kurmamaya çalışmalısın. Her ne kadar üzücü olsa bile senin için en doğru karar bu olacaktır.
  • Bakış açını değiştirmek sadece ilişkilerini gözden geçirmekle alakalı değildir. Aynı zamanda mevcut ve yeni unsurlara olan bakış açınızı değiştirmelisin. Olumsuz düşünmekten mutlaka uzak durmalısın. Olumsuzluk en büyük düşmanlarından birisidir. Bunun temelinde iki farklı neden bulunmaktadır. Olumsuz düşündüğün zaman seni mutlu edecek birçok şeyi kendinden uzaklaştırmış olabilirsin.

Düzenli olarak veya periyodik olarak bir şekilde yeni şeyler denemeye çalışmalısın. Bu yeni şeylere karşı göstereceğin reaksiyonu takip etmelisin. Yeni şeyleri denerken kendi güvenli alanının dışına çıkarsın ve bu sayede potansiyelini, neleri yapabileceğini veya yapamayacağını daha net bir biçimde öğrenmiş olursun. Kendini tanımak istiyorsan gelişim konusunda gereken özeni göstermelisin.

Kendini sorgulamalısın

Bakış açını değiştirmek için en etkili adım kendini sorgulamaktır. Kendini sorgulamalısın, zor ama etkileyici sorular sormaya çalışmalısın. Sorulara vereceğin cevapları bir kenara not etmelisin. Aynı soruyla tekrar karşılaştığında yeni cevaplar üretmek veya aynı cevabı yeniden vermek durumunda kalmaktan kurtulabilirsin.

  • Ekonomik sıkıntıların olmasa veya ekonomik olarak çok iyi durumda olsan ne yapmak isterdin? Bu soru aslında ne yapmak ve ne olmak istediğini sana gösterir. Dünyayı gezmek, yazmaya devam etmek veya ne yapmak istiyorsan onu yapmaya devam etmek gibi cevaplar verebilirsin. Bu durumda ruhun yapmak istediğin faaliyetle özdeşleşmiş demektir.
  • Geriye doğru baktığında nelerden pişmanlık duyardın? Pişmanlık duyacağın şeyler maddi veya manevi olarak nasıl ayırt edilebilir? Ağırlıklı olarak maddi olaylardan ötürü mü pişmanlık duyuyorsun yoksa manevi olaylardan mı? Hayattan beklentilerini ortaya çıkarabilecek bu soruyu cevaplamakta oldukça zorluk çekebilirsin.
  • Kendini tanımlamak için hangi sıfatları kullanırdın? Maceracı, atılgan, girişimci, dürüst gibi olumlu sıfatların yanına hangi olumsuz sıfatları iliştirmeyi düşünürdün? Eğer bu soruya cevap verirken tamamen olumlu sıfatlar kullanma yoluna gidersen “olmak istediğin kişiyi” ortaya koymuş olursun. Her insanın olumlu ve olumsuz yanları olacaktır. Soruyu cevaplarken olumsuz yanlarını gizlemeye çalışmamalısın. Çünkü bu kendini kandırmaktan başka bir işe yaramayacaktır.

Bakış açısını değiştirme aşamasının son kısmına geldik. Artık bahanelere yer vermeden kendini tam anlamıyla tanımış olmalısın. Yukarıdaki sorular sabit sorular olmaya devam edeceklerdir. Ne zaman kendine bu soruları sorsan benzer veya birbirine yakın cevaplar sunarsın. Kim olduğunu sorgulamayı ise hayatın boyunca gerçekleştirerek doğru yolda ilerlediğin konusunda emin olmalısın.

Harekete geçmelisin

Artık kendinizi tanıyorsun. Bu sana yola çıkma konusunda yeterli bir neden sunmaktadır. Yola çıkıp yapmak istediklerini yapmaya başlamalısın. Gezmek istiyorsan gezmeli, çalışmak istiyorsan çalışmalı, kendini değiştirmek istiyorsan değişimi gerçekleştirmelisiniz. Sonuç olarak neyi yapmak istiyorsanız size katkı sağladığı müddetçe onu yapmalısınız.

  • Yola çıktığında karşına gelecek bazı basit bahaneler olacaktır. “Zamanım yok”, “param yok”, “ailem izin vermiyor” şeklinde sıralanıp gidecek bu bahanelerin hepsi birer engeldir. Zamanın yoksa kendine zaman oluşturmalısınız. Paran yoksa para kazanmaya başlamalısın. Ailen izin vermiyorsa bir şekilde onları mutlu ve memnun edeceğini dile getirip izin almaya çalışmalısın. Engelleri aşmak için çaba göstermelisin.
  • Bahanelere sığınmak oldukça kolaydır. Bahanelerden uzak durmaya çalışmalısın ve onları aşmak için mücadele etmelisin. Bahaneleri ortadan kaldırdıktan sonra yola çıkabilirsin. Fakat yola çıktığında her yolun açık olduğunu düşünmemelisin. Mutlaka çıkmaz sokaklarla veya seni aynı yere yeniden getirecek yollarla karşılaşacaksın. Bunun için hazırlıklı olmalısın.
  • Kendini tanıma yolculuğu basit değildir. Zorluklarla karşılaşmanız normaldir. Her zorluk sana yeni bir tecrübe kazandırır. Her kazandığın tecrübe ise yeni fırsatları beraberinde getirebilir. Gerçek potansiyelini ortaya koyduğun zaman insanlar sana daha fazla saygı gösterecektir. Seni daha fazla takdir edeceklerdir.

Yolculuk esnasında tek başına olduğunu asla düşünmemelisin. Tek başına olduğun zamanlar olacaktır ama bu dünyada yaşıyorsan neden yaşadığının bilincinde olmalısın. Kendini tanımaya çalışırken veya kendini tanıdıktan sonra mutlaka etrafındaki insanlara bir değer katmalısın. Topluma faydalı bir birey olmaya çalışmalı, başarılarını bencillik yapıp kendine saklamamalı ve yakın çevrendeki kişilerle paylaşmalısın.

Kendini tanımak için uygulamalı 5 adım

Kendini tanımak, en sevdiğin rengi veya okuldaki en sevdiğin dersi sevmekten daha fazlasını bilmek anlamına gelir. Kendini tanımak, kendini yüzeysel olmaktan daha çok derinlemesine anlama sürecidir. Bu keşfedilmeyi bekleyen tahmin edilemez bir yoldur. Farnoosh Brock‘un dediği gibi kendini tanımaya başladığın zaman kendi derin şüphelerin ve güvensizliklerin ile yüzleşmiş olursun.

Kendini tanımak veya kendini bilmek demek yaşamdaki değerlerine, inançlarına, kişiliğine, önceliklerine, ruh hallerine, alışkanlıklarına, muhteşem bedenine ve ilişkilerine saygı duyman anlamına gelir. Kendini tanımak, güçlü ve zayıf yönlerini, tutkularını, korkularını, arzularını ve hayallerini anlamak demektir. Kısacası kendini tanımak, hayatın içerisinde varlık gösteren “seni” bulmak ve bilmektir.

Kişiliğini tanımalısın

Kendini tanımak için kişiliğini tanımak en önemli ilk adımdır. Genel olarak başka insanların görüşlerinden oluşan bir küme ile kendini tanırsın. Ayrıca kişiliğinin gerçekte nasıl olduğu konusunda en geniş bilgiye sahip olan kişi yine sensin. Buradaki fikir kişiliğini içten içe tanımak, ne olduğunu ve neleri sevdiğini bilmekten öteye geçen bir şey değildir.

Hayatın sayısız durumuna karşı göstermiş olduğun bir tepki vardır. Kendine sorabileceğin “Bunu neden yaptım?” sorusuna verebileceğin cevap çok önemlidir. İsminin arkasında yer alan kişi kimdir? Karakteristik özelliklerin nelerdir? Arkadaşlarının arasında aslında sen kimsin? Dış dünyaya karşı hangi kişiyi yansıtıyorsun? Ödüller mi seni daha mutlu ediyor yoksa büyük zorluklarla yüzleşmek mi? Bunların hepsine cevap bulmalısın.

Temel değerlerini tanımalısın

Temel değerler hayattaki varlığın gibidir. Temel değerler kalbine yakın olan ve sevdiğin prensipleri içeren detaylardır. Şimdi eline bir kağıt kalem alıp birkaç şey not etmeni istiyorum. Senin için bu hayatta “temel değer” olarak nitelendirilen sekiz farklı şeyi alt alta sıralamanı rica ediyorum. Muhtemelen liste uzayıp gider ama bizim için en önemli olan sekiz tanesidir.

İşinde, evinde veya hayatın her alanında asla ödün veremeyeceğin değerler nelerdir? Bunlar senin temel değerlerini oluştururlar. Dürüstlük, bütünlük veya güvenlik olabilir mi? Başkalarına adanmışlık, bilgelik veya öğrenme olabilir mi? Mükemmellik mi sadakat mi? Sorumluluk mu hırs mı? Yenilikçilik mi yoksa gelişim mi? Tüm bunlar temel değerlerini oluşturan yapı taşlarıdır.

Bedenini tanımalısın

Gençlik aslında başıboşluk gibidir. Çünkü öğrenmemiz gereken hiçbir şeyi öğrenmeyiz ve öylece yolumuza devam ederiz. Gençlik yıllarında aslında vücudunla ilgili pek çok şeyi tanıdığını düşünürsün. Fakat gerçek böyle değildir. Vücudun hakkında ne kadar çok şey bilirsen senin için bir o kadar iyi olur. Çünkü öğrendiğin her yeni şey karşısında şaşırabilir veya sevinebilirsin.

Vücudunu, nefesini, yeteneklerini, denge durumunu ve esneklik sınırlarını olabildiğince iyi tanımalısın. “Vücudum bunu yapmaya müsait değil.” dediğin anlar oldu mu? Peki, hiç denemeden “Ben, bu vücutla bunu kesin yapamam.” dediğin bir şey oldu mu? Tüm olasılıkları ortadan kaldırmadan önce vücudunu tekrar gözden geçirmeli ve kendi vücudunu tanımaya vakit ayırmalısın.

Hayallerini tanımalısın

Geleceğe doğru yolculuğun tamamen hayallerin ve umutların üzerinden olur. Yaşamaktan gurur duyacağın hayatı inşa etmek için hayallerine ihtiyacın vardır. Hayaller gerçekten önemlidir. Hayallerinin peşinden giden biri olmalısın. Onlara inanmamak gibi bir hata yapmamalısın. Elbette öncelikle hayallerini tanıman gerekir. Onların detaylarını ve özelliklerini tanımlamaya çalışmalısın.

Yazar olmak istiyorsan birkaç soruya cevap bulmaya çalışmalısın. Hangi konuda yazmak istiyorsun? Ne düzeyde bir yazar olmak istiyorsun? Hayatının ne kadarlık kısmı yazarlığın bir parçası olacak? Hayallerinle ilgili en ince ayrıntıya kadar her şeyi öğrenene kadar soruları devam etmelisin. Hayallerini günlük uğraşlarının bir parçası haline getirmelisin. En önemlisi onları ciddiye almalısın.

Sevdiklerini ve sevmediklerini tanımalısın

Neyi seviyorsun veya neyi sevmiyorsun? Bu basit ve bir o kadar masum bir sorudur. Bu soruya cevap verebilmek kim olduğunu anlamak için önemlidir. Pek çok insan popüler olanı sevip, havalı olmayanı sevmediği için hayatın önemli bir kısmını kaçırır. Bunu yapmamalısın. Hoşlandığın ve hoşlanmadığın şeyleri tanımlamak için kendine zaman ayırmalısın.

Kendi sevdiklerini ve özellikle sevmediklerini tanımlamak tamamen içgüdüsel bir durumdur. Örneğin, akrabaların ile vakit geçirmek istemiyor olabilirsin. Ancak alternatiflere göz atmalısın. Seni sinirlendiren şeyleri yapmaya devam edip sana neşe getiren şeyleri ihmal edersen kim olduğunu önemsemeden hareket etmiş olursun. Bu şekilde mutluluğa ulaşamazsın.

Kendini tanımanı sağlayacak 20 soru

Yukarıdaki adımlar işine yaradıysa biraz daha uygulamalı ilerlemeye çalışalım. Aşağıda cevaplaman gereken bir dizi soru vardır. Bu soruların her birisi sana kendini tanıtacak sorulardır. Onları cevaplarken dürüst olmalısın. Her soruyu ve cevabı bir yere not etmelisin. Bu sorular iç dünyanla olan bağını güçlendireceklerdir. Farnoosh Brook‘un bir araya getirdiği bu soruları dikkatlice incelemelisin.

  1. Yorgun olsan bile yapmaktan keyif aldığın şey nedir?
  2. Bir ilişki seni mutsuz ediyorsa ayrılmayı düşünür müsün?
  3. Kötü bir işten veya ilişkiden ayrılmak istediğinde ne tür korkularla karşılaşıyorsun?
  4. Hayatında en çok gurur duyduğun şey nedir?
  5. Geride ne tür bir miras bırakmak istersin?
  6. Tek bir dileğin gerçekleşmesi mümkün olsa bu ne olurdu?
  7. Ölümlü olma konusunda ne düşünüyorsun?
  8. En önemli temel değerin nedir?
  9. İnsanların seni nasıl birisi olarak görmelerini istersin?
  10. Karar verme becerin konusunda kendine ne kadar güveniyorsun?
  11. Hayatındaki en önemli kişi kimdir?
  12. Rol model olarak gördüğün kişi kimdir?
  13. Ne olursa olsun senin için doğru olan şey nedir?
  14. Zor kararlar alırken takip ettiğin ahlaki pusula nedir?
  15. Ders aldığın en büyük başarısızlığın nedir?
  16. Minnettarlığın hayatındaki rolü nedir?
  17. Ailen hakkında ne düşünüyorsun?
  18. Parayla ilişkin nasıl?
  19. Yaşlanmak konusunda ne düşünüyorsun?
  20. Eğitimin hayatın hakkında nasıl bir rol oynadığını düşünüyorsun?

Kendini tanımak için 7 uygulamalı soru

İş mi değiştiriyorsun? İlişkine son vermek üzere misin? Yoksa sadece yaşam biçimini bulmakta zorluk mu çekiyorsun? Bunların hepsi seni ufak çaplı krizlerle meşgul edecektir. Her zaman başkalarının senden istediklerini ve beklediklerini karşılamaya çalışmış olabilirsin. Bu durumda gerçek senle tanışmak çok zordur. Kendini tanımak istiyorsan bu yedi önemli soruya cevap vererek aslında ne olduğunu anlayabilirsin.

Lucy Vinestock‘un söylediği gibi kendine biraz vakit ayırmalısın. Düşüncelerini gözden geçirmeli ve davranışlarını kontrol etmelisin. Gerçek anlamda kim olduğunu öğrenmek istiyorsan aslında tek ihtiyacın olan şey budur. Yukarıdaki 20 soru aslında bu sorular için ufak bir adım olacaktır. Buradaki 7 soru sayesinde kendin hakkında her şeyi daha detaylı ve derin bir biçimde öğrenmiş olacaksın.

Neyi seviyorsun?

Kim olduğunu bilmek kendini neyin iyi hissettirdiğini bilmekle alakalıdır. Her birimiz farklı şeylerden zevk alırız. Bu nedenle neyi sevdiğini denemek ve bulmak çok önemlidir. “Bunu sevdim” diyebilmek, kimliğimizin oldukça büyük bir bölümünü oluşturur. Bu yüzden seni iyi hissettiren şeyin ne olduğunu bulmak için kendine biraz zaman ayırmalısın.

Farklı yemekleri tatmak, egzersiz yapmak, okumak, çalışmak veya seyahat etmek. Her neyden hoşlanıyorsan veya her neyi seviyorsan onu bulmalısın. Zevk aldığın şeylerin zihinsel ama en önemlisi yazılı bir listesini oluşturmalısın. Çünkü bunlar seni bir insan olarak şekillendiren önemli detaylardır. Boş zamanlarında ne yapmaktan veya kiminle vakit geçirmekten hoşlandığını düşünerek ilk adımı kolayca atabilirsin.

Neyi sevmiyorsun?

Neyi sevmediğini bilmek kendin hakkında daha fazla bilgi edinmek için gerçekten çok önemlidir. Diğer insanlara uyum sağlamak için gerçekten hiç keyif almadığınız bir şeyleri yapmak zorunda kalabilirsin. Kendini bir kalıba sokmaya çalışmamalısın. Bu başlı başına mutsuzluk için atılmış talihsiz bir adım olacaktır. Sırf başkaları için bir şeyler yapmaya çalışan birinin kendini tanımış olabileceğini düşünüyor musun?

Kendini sevmeyeceğini bildiğin durumlara sokmak yerine bir şeylerden hoşlanmadığında konuşmayı öğrenmelisin. Bu, kişiliğinin büyük bir bölümünü oluşturan bir şeydir. Dolayısıyla sevmeyeceğini bildiğin belirli olaylara hayır demekten geri durmamalısın. Bunun için artık istekli olmalısın. Bir şeylere “hayır” diyebilmek hayatın için önemli bir adım olacaktır.

Senin için önemli olan nedir?

Hepimiz ailelerimiz, arkadaşlarımız ve okullarımız tarafından bize aşılanan bir dizi inanç ve değerle büyürüz. Büyüdükçe, varsayılan olarak bu değerlere bağlı kalmak işin kolayına kaçmak demektir. Çünkü onlara inanıp inanmadığımızı gerçekten düşünmeyiz. Kendini tanımak, inandığını düşündüğün her şeyi kabul etmek anlamına gelmez. Birçoğumuz çocuklukta anlamlı olan ama artık anlamlı olmayan bir dizi değere sahibiz.

Senin için gerçekte neyin önemli olduğunu düşünmeli ve algılanan değerleri hala bir yetişkin olarak hayatına etki edip etmediğini kontrol etmelisin. Çocukken, evlenmek ve çocuk sahibi olmak istediğini düşünmüş olabilirsin. Ancak bu artık bir yetişkin olarak senin üzerinde beliren bir baskı haline gelebilir. Hayattan hala istediğin buysa devam etmelisin. Eğer değilse değerlerini şu an kim olduğuna göre gözden geçirmelisin.

Neyde iyisin?

Bu, senin bir kişi olarak kim olduğunu anlaman için büyük bir adımdır. Bu yüzden neyde iyi olup olmadığını anlamak için kendine biraz vakit ayırmalısın. Kendini başarılı hissetmek herkes için farklı şeyler ifade eder. Bu nedenle cevabın işinle veya sahip olduğun servetle ilgili olduğunu düşünmemelisin. Neyi iyi yaptığını bulmaya çalışırken insanların sana iltifat ettikleri konuları düşünmelisin.

İlk başta iyi olduğun şeyleri düşünmenin zor olduğunu sanabilirsin. Ancak sabırlı olursan kesinlikle başlangıçta düşündüğünden daha uzun bir liste ile karşı karşıya kalacaksın. Bazı insanlar için işlerinde iyi olmak listenin başında yer alacaktır. Diğerleri için şefkatli olmak veya merhametli olmak kabul edilebilir bir seçenektir. Oturup hayatını, yaptıklarını ve kişisel özelliklerini değerlendirmek için kendine vakit ayırmalısın.

Başkalarında neyi takdir edersin?

Evet, burada konumuz kendini tanımak. Ancak bazen sınırların dışına çıkmak iyi bir fikirdir. Diğer insanları görüş biçimin kendini nasıl gördüğün üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Özellikle sosyal medyanın bu kadar popüler olduğu bir dünyada sürekli olarak kendimizi başkalarıyla karşılaştırma yoluna gideriz. Başkalarının hayatlarına bakarak kendimizi güvensiz hissederiz.

Neden hak ettiğin terfiyi bir başkasının aldığını sorgularsın. Neden birini severken bir başkasını seçtiğini düşünürsün. Neden herkes kadar çabuk kilo verip vermediğini merak ediyor olabilirsin. Kendini tanımanın bir kısmı sağlıksız beklentilerden ve baskılardan kurtulmayı gerektirir. Başkalarının istediği kişi olmayı denemekten vazgeçmelisin. Daha çok şu anda kim olduğunla ilgilenmelisin.

Seni harekete geçiren şey nedir?

Hareket etme şeklimiz birçok şeye bağlıdır. Seni belirli şekillerde harekete geçiren şeyin ne olduğunu düşünmelisin. Bu finansal şartlarla ilgili bir şey mi? Merhametle ilgili bir şey mi? En iyi olabilmekle ilgili mi? Hayatında yaptığın şeylerin arkasındaki itici güç ne olursa olsun değer vermeyi ve onun üzerine düşünmeyi öğrenmelisin. Seni neyin ileriye doğru ittirdiğini öğrenmek zorundasın.

Günlük rutinini ve seni bunun içine iten şeyleri düşünmelisin. Her gün erken mi uyanıyorsun yoksa son dakikaya kadar alarmı erteliyor musun? Baskı altında iyi çalışıyor musun yoksa titiz bir planlamacı mısın? Kolayca bir şeylerden memnuniyet duyar mısın yoksa iyi iş çıkardığını anlamak için daha fazlası mı gerekir? Ne tür bir insan olduğunu görebilmek için hayatın tüm yönlerini düşünmelisin.

Yaptığın şeyi niçin yapıyorsun?

Şu an kim olduğumuz aslında genç yaşlardaki kişiliğimizle derinden etkilenen bir durumdur. Çocukluğun ve gençlik yıllarındaki deneyimlerin dünyayı şu anda nasıl gördüğünü ve onun içinde nasıl davrandığını büyük ölçüde etkileyen bir faktördür. Ailen ve arkadaşların ile ilişkilerin, yetişkin olarak kim olduğunda büyük bir rol oynar. Bu olumlu bir şey olabilir ama kimi zaman olumsuz sonuçları bulunan bir şeydir.

Mevcut davranışlarını ve bunların geçmiş olaylara nasıl atfedilebileceğini bir düşünmelisin. Bu sayede kendini tanıman için bulmacanın parçalarını bir araya getirirken daha rahat hareket edebilirsin. Davranışlarını neden yaptığını araştırmak bazen moral bozucu olsa bile karşılaşacağın sorularla yüzleşmeyi göze alman gerekir. Geçmişte bilinçaltına gizlemiş olduğun şeyleri açığa çıkararak kendin hakkında daha fazla bilgi edinebilirsin.

Umarım bu yazı kendini tanıma ve kendini anlama konusunda sana yardımcı olmuştur. Eklemek veya sormak istediğin bir şeyler varsa hemen yorum yapabilirsin. Ayrıca, yazımı beğendiysen onu arkadaşlarınla paylaşabilir misin?

Kaan Karadeniz

İstanbul Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi bölümünden mezunum. Yazı yazmayı ve araştırma yapmayı seviyorum. Psikolog, terapist veya yaşam koçu değilim. Hedefim insanların hayatlarına değer katabilecek bilgileri insanlarla buluşturmaktır.

İlgili Makaleler

116 Yorum

  1. Meraba kaan bey ben 31 yasinda 2evliligini yapmis ilk evliliginden cok yara almis bi kadinim simdiki esimle cok mutluyum beni iyi etmek icin halen kullandigim anti deprasanlari birakmam icin elinden geleni yapiyor beni ailesine cok guclu bi karakter olarak tanitmis benim olmami istedigi gibi yani aslinda sen busun diyor gecmisi silip yeni bi sayfa ac mutlulugumuz icin bunun onemli oldugunu soyluyor haklida sonuna kadar saatlerce konusuyoruz herkonuda hak veriyorum beni dusundugu icin soyledigini aslinda benden beklentisinin kendini tani benim sende gordugumu sende gor diyor tamam diyorum soz veriyorum ama ufak biseyde yine yerle yeksan oluyorum ama nasil butun beynimi resetleyim yeni bi sayfa acicagimi bilmiyorum esimi cok seviyorum obenim hayatta deger verdigim tek insan herseyim mutlugumuzun devami ve kalitesi icin ne yapmam gere kiyor sirf esim istiyor diye degil bende istiyorum kendimi tanimayi herseyi dert etmemeyi sorunsuz ve acabalar olmadan mutlu olmayi paronamiyim bilmiyorum neolur bana yardim edin sizinle gorusmeyi cok istiyorum lutfen gorun ve bana geri donus yapin mumkunse

    1. Merhaba,

      Yorumunuz için teşekkür ediyorum. Her şey sizin elinizde demeliyim. Attığınız her adımdan sonra başarısız olsanız bile tekrar denemeniz gerekiyor. Bunu tek sefer okunacak bir kitap gibi değil sürekli baş ucunuzda olacak bir kitap gibi düşünün. Gerektiğinde sayfaları tekrar açıp tekrar denemelisiniz. %1 bile ilerleme kaydetseniz sizin için kazançtır.

      Eşiniz gibi çok önemli bir desteğiniz var arkanızda. Çoğu insanın böyle bir şansı dahi olmuyor. Bana mesaj gönderen onlarca insan oldu inanın durumları sizinkinden daha kötüydü. Biraz hayatı boş vermişsiniz, en azından bir dönem öyle olmuş. Kullandığınız ilaçlardan ve anlattıklarınızdan bunu anlıyorum. Evet, iyiliğiniz için ilaçları bırakmanız gerekiyor ama bu hemen olacak bir iş değil. Dediğim gibi gelişime önem vermeniz gerekir. Birden bire 5+5=10 yapamıyorsanız 1+1+1+1+1+5=10 yapmalısınız. 🙂

  2. merhaba kaan abi bu mesajımı görecek misin bilmiyorum ama görmeni umut ediyorum.. Kendimi tanımak konusunda gerçekten çok büyük zorluk çekiyorum. 18 yaşındayım bir ay sonra üniversite sınavına gireceğim ne istediğimi bilmiyorum çevremdeki herkes özellikle ailem tıp veya diş hekimliği diyordu ve biraz araştırma yapınca kendimi tıp isterken buldum ama o araştırmayı yapana kadar içimden hiçbir şekilde tıp okumak geçmiyordu. Tıp okumayı gerçekten istiyor muyum yoksa sırf ailemi mutlu etmek için onların istediği şeyi kendimi mutlu edecek şekilde mi uyarlıyorum bilmiyorum. Bugün babam seni ne mutlu ediyorsa tercihin o şekilde olsun dedi kendisi normalde sürekli tıp diyordu. Uzun zamandır kendime ne istiyorum ben diye soruyordum ama hiçbir zaman bir cevap alamadım. Bu yüzden kendimi tanımak adına araştırmalar yapmaya başladım senin yazına denk geldim ve soruların hepsini not aldım kendimle baş başa kaldığım sırada sorup dürüstçe cevaplayacağım. Ben ileride başaralı kariyer sahibi kendi ayaklarının üstünde durabilen güçlü ve ailemin gurur duyabileceği bir kadın olmak ve aynı zamanda huzurlu mutlu bir aileye sahip olmak istiyorum başarısız olmaktan çok korkuyorum ve sürekli başaramayacağımı düşünüyorum. Bir gün başaracaksın irem desem bile ertesi gün ufak zorlukta pes ediyorum ama aynı zamanda hayatımda karşılaştığım zorluklar beni hırslandırıp tekrar denememe sebep oluyor. Mezuna kalmak istemiyorum ama işler biraz karışık olduğu için kalabilirim de. Mutsuz olacağım bir bölüme giderim diye çok korkuyorum kendimi tanımak için çok az bir zamanım var hata yapmaktan ve hayatım boyunca pişman hissetmekten çok korkuyorum. Sorduğunuz sorulara bile cevaplamakta güçlük çekiyorum bu yaşıma kadar çok boş yaşadığımı düşünmeye başladım. Kendimi geliştirmek istiyorum bilgili ve çok kültürlü birisi olmak ilerideki en büyük hedeflerimden birisi. Sana sormak istediğim bahsetmek istediğim o kadar çok şey var ki buraya sığdıramıyorum. Şu an senin cevap vermeyeceğinden de korkuyorum mesela çünkü kendimi gerçekten kaybolmuş gibi hissediyorum ve yolumu en kısa zamanda bulmaya ihtiyacım var. Meslek seçimleri için ne yapmaktan hoşlanırsın diye soruyorum kendime ama max2-3 cevap verebiliyorum ve hiçbirisi bunun için yeterli değil. Kafam gerçekten çok karışık şu an tek dileğim yorumumu görüp bana dönüş yapman. Yardımına ihtiyacım var. Aynı zamanda sana gerçekten teşekkür etmek istiyorum çünkü yarından itibaren kendime tamamen beyaz bir sayfa açacağım bu sefer hiç pes etmemek üzere olacak.

    1. Merhaba,

      Öncelikle bu yoğun ve değerli yorumun için teşekkür ederim. Sınav öncesi stresi yaşadığını söyleyebilirim. İstediğin bölümüne çoktan karar verdiğini düşünüyorum. Hem ailenin istemesi hem de seni cezbetmesi sonucu kararını vermişsin yani. Elbette aklında farklı bölümler olabilir ama öncelikle bir şeye karar vermen gerekir: Gerçekten tek hedefin tıp mı? Yoksa tıp olmazsa başka bir şey okumayı düşünür müsün?

      Bu soruyu sormamın sebebi aslında mesleki anlamda nihai kararını verip vermediğini öğrenmek. Eğer alternatifleri düşünüyorsan “kesinlikle tıp” istemediğini anlamış olacağım. Peki bu ne anlama geliyor? Tıp senin için büyük bir hedef ve bu hedefi yerine getirmek için çaba gösteriyorsun ama alternatifler devreye girdiğinde her an aklın karışabilir demek. Bu akıl karışıklığı doğal olarak strese neden oluyor ve bu stres aynı zamanda sınav öncesi sende baskı kuruyor diyebilirim.

      Bir başka ifadeyle çok küçük bağlantılar halinde ruh halini etkileyen bir şeylerin olduğunu söyleyebilirim. Çözüm nedir? Hedefinde kesin kararını vermelisin. Mesela tıp okumak istiyorsun, olmazsa seneye bir daha hazırlanırım diyebiliyor musun? Hedefin gerçekten tıp okumak ise bunu diyebilmelisin. Bu sınavın senin için çok önemli olduğunun farkındayım ama gözünde fazla büyütmek doğru değil. Bunu yaparsan onu ufak bir taş yerine büyük bir kaya olarak görürsün ve onun altında ezilirsin.

      Yazım ile sana yardımcı olabildiysem bundan memnuniyet duyarım. Dilediğin zaman bana ulaşabilirsin. Elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım. Ama tahmin edebileceğin gibi bazı durumlar beni aşacaktır. Bunun için şimdiden kusuruma bakma. Sağlıcakla kal, her şey gönlünce olsun. 🙂

Yorum yapıp katkı sağla...

Başa dön tuşu