Sesli okumanın okumaya etkileri nelerdir?

Sesli mi sessiz mi okumalıyız? Sesli okumanın okumaya etkileri konusunda bilgi sahibi olarak bu soruya kendiniz cevap bulabilirsiniz. Sesli okuma dendiği zaman aklınıza tam olarak ne geliyor? Kitaplar söz konusu olduğu zaman hepimizin diyemesem bile çoğumuzun aklına satırları okurken kelimeleri sesli bir biçimde okumak geldiğinden eminim.

Sesli Okumanın Faydaları Nelerdir

Bu davranış genel olarak insanların büyük bir bölümünde vardır. Peki bu davranış ne kadar doğrudur? Kitapları sesli olarak mı okumalıyız yoksa sessiz olarak mı? Aslında bunun çok net bir cevabı yok. Daha doğrusu kesinlikle şu şekilde olmalı diyebileceğimiz bir cevabı yok. Kitapları sesli olarak okuduğunuz zaman bazı pozitif durumlar oluşacağı gibi bazı negatif durumlarla da karşılaşabilirsiniz. Ben bunların tamamını sesli okumanın okumaya etkileri olarak yorumladım ve sizlerle paylaşmak istedim.

Sesli okumanın okumaya etkileri

Sesli okuma nedir? Öncelikle bu soruyu basit bir şekilde cevaplayalım. Sesli okuma, elimizdeki bir metni okumaya çalışırken kelimeleri sesli olarak telaffuz etmemiz demektir. Bununla birlikte bazılarımız kelimeleri sesli olarak dile getirmeseler bile dudaklarını hareket ettirerek kitabı okuyabilirler. Bu okuma tekniği de sesli okuma kapsamına girebilir.

Bu okuma tekniğini bizler okumayı öğrenmeye başladığımız ilk yıllarda ediniriz. Genel olarak telkinler sonucu okuduklarımızı yüksek sesle dile getirdiğimiz için zaman içerisinde alışkanlığa dönüşür. Çocukluğumuza dönüp hatırlayacak olursak, okumayı söktüğümüz günlerde başlıca yaptığımız davranış tanıdıklarımıza bir şeyleri sesli olarak okumaktır.

Başlangıçta bir tür okumayı ispat etme olarak gözüken bu davranış zaman içerisinde bizimle birlikte yolculuk eden bir okuma tekniği haline dönüşür. Sonraki zamanlarda ise okumaya pozitif veya negatif etki olarak yansır. Bunlar tamamen duruma, daha doğrusu amaca göre değişiklik göstermektedir. Sesli okumanın okumaya etkileri konusunda ilk olarak pozitif etkilerden söz edeceğim. Sesli okumanın pozitif etkileri okuma hızı ve okunan içeriğin kavranması durumlarıyla ilgilidir.

Pozitif etki: Okuma hızı

Bunun ne kadar doğru olduğunu bilmiyorum. Hatta bunu size soru olarak yöneltmeyi daha uygun buluyorum. Gerçekten sesli okumanın okuma hızını yükselteceğine inanıyor musunuz? Böyle bir şey olduğunu düşünüyor musunuz?

Bazılarına göre insanların okuma hızı konuşma hızlarından daha düşüktür. Bunun bir getirisi olarak ise bu insanlar, kişinin okurken kelimeleri seslendirmesini yani konuşmasını okuma hızını yükselten bir etken olarak görmektedirler.

Bunun doğruluk payının ne olduğunu gerçekten bilmiyorum. Zaman zaman sesli okuma gerçekleştiren birisi olarak buna hiç dikkat etmedim. Daha doğrusu böyle bir pozitif etkinin peşinde olmadım. Sesli okuma gerçekleştirirken hedefim daima aşağıda bahsedeceğim diğer pozitif etkiden faydalanmaktı.

Pozitif etki: Okunanları kavrama

Sesli okumanın okumaya etkileri arasında pozitif olarak adlandırabileceğimiz ve belki de en faydalı yönlerinden birisi olarak görebileceğimiz nokta okuduklarımızı daha iyi kavramaktır. Ben bunun son derece doğru olduğunu düşünüyorum. Zaman zaman kendim de anlatılanları daha iyi anlamak için okuduğum kaynaktaki belirli kısımları sesli bir biçimde okumaya çalışıyorum.

Nitekim, sesli okumanın okunanları kavrama konusunda etkili olduğunu düşünenler benimle aynı fikirdeler. Onlara göre sesli okurken kelimeleri aslında iki kez okumuş oluruz. Birincisi gözle takip ederken kelimeyi görme anımız, diğeri ise onu sesli bir biçimde dile getirdiğimizde duyum anımız.

Bu şekilde bir kelimeyi iki kez okumuş olduğumuz için onu tekrarlamış oluruz. Sonuç olarak onu daha iyi kavrayabilir ve hafızamızda daha uzun süre muhafaza edebiliriz.

Sesli okumanın okumaya etkileri konusunda bu iki pozitif etki okunan metnin daha iyi anlaşılması için bize farklı fırsatlar sunmaktadırlar. Eğer hedefiniz biraz daha hızlı okumak ve aynı zamanda okuduğunuzu daha iyi anlamak ise sesli okuma tekniğinden faydalanabilirsiniz.

Pozitif etkilerin tamamen verimli olduğunu düşünmeye başlamadan önce aşağıda yer alan negatif etkiyi gözden geçirmelisiniz çünkü bir nevi tezat niteliği oluşturan bir durumla karşı karşıya kalacağız.

Negatif etki: Okuma hızı

Sesli okumanın negatif etkileri konusunda kolayca dile getirilebilecek bir kavram vardır: Sesli okuma okuma hızınızı düşürmektedir. Yukarıda yer alan pozitif etkinin aksine bazı insanlar, kişinin bir dakika içerisinde okuyabileceği kelime sayısının sesli okuma tekniği kullanılması durumunda daha az olacağını savunmaktadırlar.

Biraz vakit ayırıp düşündüğünüz zaman bunun doğru olabileceğine kanaat getirebilirsiniz. Bana göre bunun doğruluk payının olması mümkündür ancak sonuçlar kişiden kişiye ve okunan metnin diline göre değişiklik gösterebilir. Neden böyle düşünüyorum? En yakından tanıdığımız iki dili yan yana koyalım. Birisi ana dilimiz Türkçe, diğeri ise artık bir nevi öğrenmek zorunda olduğumuz İngilizce. Bu iki dilin kelimelerini okuma konusunda farklı senaryolarla karşılaşırız.

Türkçe bir kelimeyi okurken kelimeyi olduğu gibi telaffuz ederiz, harf değişiklikleri veya harf düşmeleri yapmayız. İngilizce kelimeleri telaffuz ederken ise durum tam tersidir. Özet geçmek gerekirse; sesli okumanın okuma hızını düşüreceği yönündeki temel düşünce belirli bir süre içerisinde okunan kelime miktarındaki azalışla ilgilidir.

Buraya kadar nelerden söz ettik bir toparlayalım. Sesli okumanın okuma hızını yükseltebileceğinden ve okunanları kavrama konusunda daha iyi sonuçlar verebileceğinden söz ettik. Bununla birlikte belirli bir süre içerisinde okunan kelime sayısında azalma olacağı varsayımından yola çıkarak sesli okumanın okuma hızını düşüreceğinden bahsettik. Bunları sesli okumanın okumaya etkileri açısından yorumlayacak olursak aslında çok basit bir sonuca ulaşırız.

Sesli okumanın okumaya etkileri bilimsel açıdan sadece bunlardan ibaret olmayabilir ancak hepimizin fark edeceği etkiler bunlardır. Lütfen unutmayın, sesli okuma bir kusur değil bir okuma tekniğidir. Amacınız okuduğunuzu çok daha iyi bir biçimde kavramak ise sesli okuma yapmanız çok daha iyi sonuçlar verebilir. Amacınız okuma hızınızı yükseltmek veya hızlı okuma tekniklerini kullanarak bir metni okumak ise belirli durumlara göre değişiklik gösterse bile sıkıntı yaşama olasılığınız bulunmaktadır.

Kaan Karadeniz

26 yaşındayım. Yüksek lisans öğrenimini "Bilgi ve Belge Yönetimi" bölümünde sürdürmekteyim. İki farklı oyun sitesinde içerik yöneticiliği, bir sitede içerik danışmanlığı yapmaktayım. Başarının çaba ile doğru orantılı olduğuna inanırım.

4 Cevaplar

  1. Özgür dedi ki:

    Ya sen ne bahsediyosu… bi hayatını anlatmadigin kaldi.

    • Kaan Karadeniz dedi ki:

      Merhaba Özgür,

      Sanırım yazının uzun oluşu biraz canını sıkmış olmalı. Buna yapabileceğim bir şey yok maalesef elimden geldiğince araştırmalar sonucu elde edebildiğim tüm bilgileri insanlarla paylaşmaya çalışıyorum.

    • Taner dedi ki:

      Adam senin aklındaki soruya kendisinin doğru bildiği bir cevap vermiş ve sen bi hayatını anlatmamımışsin diye cevap veriyosun. Zorla mı okuttular lan sana.

      • Kaan Karadeniz dedi ki:

        Merhaba Taner,

        Kızmakta haklısın ama yapabilecek bir şey yok. Teknoloji bilgi tüketimini fazlasıyla hızlandırdığı için insanlar hep kısa içerikler okumak isterler. Keşke bilgileri daha kısa anlatabilmenin bir yolu olsaydı ama maalesef böyle bir yol yok.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir