Birisiyle konuşmaya başladın. İlk birkaç soru rahat ilerledi ama sonra “Şimdi ne söyleyeceğim?” düşüncesi geldi. Sohbet nasıl devam ettirilir diye düşünürken çoğu zaman sorun konuşacak konu kalmaması değil, yeni bir konu bulmaya fazla odaklanmandır.
İyi sohbet etmek sürekli yeni başlık üretmek değildir. Karşındaki insanın söylediği cümlelerde zaten birkaç devam yolu bulunur. Onları fark etmeye başladığında konuşmayı sürdürmek de ezberlenmiş soru listelerine daha az bağlı hale gelir.
Bu yüzden aşağıdaki yöntemleri “konuşacak şeyler” listesi gibi düşünme. Amaç, başlamış bir sohbetin içindeki devam noktalarını görmek ve sohbet nasıl sürdürülür sorusuna daha doğal bir cevap bulmaktır.
Sohbet nasıl devam ettirilir?
Karşındaki kişi konuşurken kafanda bir sonraki cümleni hazırlıyorsan onu tam olarak dinleyemezsin. Sen “Şimdi ne soracağım?” diye düşünürken cevabındaki ayrıntılar kaçar. Sonra elinde yine sıfırdan yeni bir soru bulma zorunluluğu kalır.
Bir başka sorun da konuşmayı performansa çevirmektir. Soruları peş peşe dizmeye, her sessizliği doldurmaya ve sürekli ilginç görünmeye çalışırsan doğal akış bozulur. Sohbet nasıl devam ettirilir sorusunu çözmeye çalışırken aslında konuşmayı daha da zorlaştırabilirsin.
1. Karşındaki kişinin son söylediği cümleyi kullan
Yeni bir konu aramadan önce son duyduğun cümleye dön. İnsanlar çoğu zaman tek bir cevap içinde, farkında olmadan sana birkaç farklı konuşma yolu verir. Konuşma nasıl devam ettirilir diye düşünüyorsan ilk bakacağın yer burası olmalı.
Mesela biri “Hafta sonu Datça’ya gittim” dedi. Bu cümleden Datça’nın nasıl olduğuna, neden oraya gittiğine, yolculuğun nasıl geçtiğine veya hafta sonunu nasıl geçirdiğine doğru ilerleyebilirsin. “Datça nasıldı?” bile konuşmayı açmaya yeter.
Biraz daha karşılıklı ilerlemek istersen “Ben de uzun zamandır gitmek istiyorum, en çok nereyi sevdin?” diyebilirsin. Sohbet nasıl devam ettirilir diye düşünmek yerine, karşındaki kişinin verdiği ayrıntılardan birini kullanmış olursun.
2. Cevabı “evet” veya “hayır” olan sorulara sıkışma
“Filmi beğendin mi?” diye sorarsan karşındaki kişi yalnızca “Evet, güzeldi” diyebilir. Cevap biter ve konuşmayı yeniden hareket ettirme görevi sana döner. Bu yüzden sohbeti sürdürmek için yalnızca kapalı sorulara yaslanmamalısın.
“Filmde en çok neyi beğendin?” sorusu ise daha fazla yön açar. Oyunculardan, hikâyeden, finalden veya belirli bir sahneden söz edebilir. Carnegie Mellon ve Barnard’ın iletişim kaynaklarında da açık uçlu soruların daha ayrıntılı yanıtları destekleyebildiği anlatılır.
Bunun için her soruyu uzun hale getirmen gerekmiyor. “İşler iyi mi?” yerine “İşte şu sıralar en çok neyle uğraşıyorsun?” demen bile cevabı genişletebilir. Sohbet nasıl devam ettirilir diye düşünürken, konuşacak konu nasıl bulunur sorusundan önce cevaba daha fazla alan açmayı denemelisin.
3. Sohbeti soru-cevap mülakatına dönüştürme
Nerelisin? Ne iş yapıyorsun? Kaç yaşındasın? Hangi filmleri seviyorsun? Bu soruların hiçbiri tek başına sorunlu değildir ama arka arkaya geldiklerinde sohbet kolayca ankete dönüşür.
Bence daha doğal yöntem şu: **Sor, dinle, sonra kendinden küçük bir şey paylaş.** Sohbet nasıl devam ettirilir sorusunun önemli cevaplarından biri de budur; konuşmanın bütün yükünü sürekli yeni sorulara bırakmamalısın.
“Datça nasıldı? Ben yıllardır gitmek istiyorum ama yazın çok kalabalık olduğunu duyuyorum” dediğinde iki farklı devam noktası bırakırsın. Karşındaki Datça’yı anlatabilir veya senin kalabalık yorumuna cevap verebilir.
Harvard Business Review’da da uygun ölçüde kişisel paylaşımın bağlantı kurmaya yardımcı olabileceği, fakat konuşmanın odağını tamamen kendine çevirmenin ters etki yaratabileceği vurgulanır. Kendinden bir şey eklemek, karşı tarafın anlattığını kendi hikâyenle bastırmak değildir.
4. Konuyu değiştirmek yerine bir katman aşağı in
Biri sana “Yeni işe başladım” dediğinde gerçekten hemen başka bir konu bulman gerekiyor mu? Çoğu zaman hayır. Elindeki konu henüz açılmamış olabilir ve sohbet nasıl devam ettirilir sorusunun cevabı da tam olarak bu ayrıntılarda saklanabilir.
“Nasıl gidiyor?”, “İş değiştirmene ne sebep oldu?” veya “En çok neye alışmak zor geldi?” gibi sorular aynı konunun farklı taraflarını açar. “Beklediğin gibi çıktı mı?” dediğinde kişinin beklentilerini de konuşmaya dahil edersin.
Buna karşılık “Yeni işe başladım” cümlesinden birkaç saniye sonra “Hangi dizileri izliyorsun?” diye geçmek konuşmayı kopuk gösterebilir. Konuşmayı sürdürmek için her seferinde yeni konu bulmak değil, mevcut konuyu biraz derinleştirmek gerekir.
5. Karşındaki insanın anlattığı ayrıntılara gerçekten merak göster
Sadece soru üretmek için soru sorarsan, aldığın cevap pek işine yaramaz. Cevabı gerçekten öğrenmek için sormalısın. Sohbet nasıl devam ettirilir diye düşünüyorsan, sohbeti canlı tutmak ile sürekli soru üretmenin aynı şey olmadığını unutmamalısın.
Bir arkadaşın “Seramik kursuna başladım” dediğinde sıradaki soruyu düşünmek yerine söylediklerine odaklan. Neden başlamış? Beklediğinden zor muymuş? En çok hangi kısmını sevmiş? Gerçekten merak ettiğin nokta hangisiyse oradan devam et.
Carnegie Mellon ve Barnard’ın aktif dinleme rehberlerinde de dikkati konuşana vermek, sözünü kesmemek ve gerektiğinde açıklayıcı sorular sormak öne çıkar. Bu becerinin ayrıntılarını dinleme becerilerini geliştirmek içeriğinde ayrıca bulabilirsin.
6. Ortak noktayı bulduğunda hemen terk etme
Karşındaki kişi “Ben de bir dönem İzmir’de yaşadım” dedi. Sen de İzmir’i biliyorsan, önünde hazır bir ortak nokta var. Sohbet nasıl devam ettirilir diye düşünürken böyle bir bağlantıyı hemen bırakmak gereksiz yere işini zorlaştırır.
“Hangi tarafta oturuyordun?” veya “En çok neyi özlüyorsun?” diye devam edebilirsin. Senin de aynı şehirle ilgili küçük bir deneyimin varsa onu eklemen konuşmayı daha karşılıklı hale getirir.
Aynı durum meslek, yemek, seyahat, film veya ortak bir hobi için de geçerli. İkinizin de konuşmak istediği bir konu çıktıysa sırf hareket olsun diye onu hemen bırakma. Sohbet nasıl sürdürülür sorusunun cevabı bazen yeni başlıkta değil, ortak noktada biraz daha kalmaktır.
7. Konular arasında küçük köprüler kur
Sohbet her zaman tek bir başlık üzerinde düz ilerlemez. Bir konu başka bir şeyi çağrıştırır ve konuşma fark ettirmeden yön değiştirir. Doğal bir konuşmanın en önemli özelliklerinden biri de bu geçişlerin zorlama görünmemesidir.
Mesela biri “İstanbul’da yaşamaktan sıkıldım” dedi. Konu şehirden trafiğe, trafikten işe gidip gelmeye, oradan çalışma düzenine ve sonunda uzaktan çalışmaya geçebilir. Beş dakika sonra ilk cümleden epey uzaklaşmış olursunuz ama geçiş yine de doğal gelir.
Sohbet nasıl devam ettirilir diye düşündüğünde “Bambaşka ne konuşabiliriz?” sorusuna takılma. Son birkaç cümlede geçen bir fikrin sende neyi çağrıştırdığına bak. Küçük köprüler, ani konu değişikliklerinden daha doğal hissettirir.
8. Sessizlik olduğunda paniğe kapılma
İki saniyelik sessizliği kurtarmaya çalışırken alakasız bir konuya atlaman gerekmiyor. Sohbet nasıl devam ettirilir sorusunun cevabı her boşluğu hemen doldurmak değildir; bazen kısa bir duraksamaya izin vermek gerekir.
Konuşmanın içinde kısa sessizlikler olması normaldir. Karşındaki kişi duyduğu şeyi düşünüyor olabilir veya sen söyleyeceğin cümleyi toparlıyor olabilirsin. Barnard’ın aktif dinleme rehberinde de sessizliğin duyulanları işlemek için alan sağlayabileceği belirtilir.
Biraz bekledikten sonra önceki noktaya dönebilir veya bağlantılı bir konu açabilirsin. Sohbet tıkanınca ne yapılır diye düşünürken sessizliği acil çözülmesi gereken bir sorun gibi görmemek işini kolaylaştırır.
9. Karşındaki kişinin sohbeti sürdürmek isteyip istemediğini fark et
Her konuşmayı tek başına devam ettirmek zorunda değilsin. Sen sürekli yeni açılımlar yaparken karşındaki kişi yalnızca “evet”, “aynen”, “bilmiyorum” gibi cevaplar veriyorsa biraz geri çekilmelisin.
Hiç karşı soru sormaması, başka şeylerle ilgilenmesi veya konuşmayı tekrar tekrar kapatması da aynı yönde işaretler olabilir. Sohbet nasıl devam ettirilir diye düşünürken karşındaki kişinin gerçekten devam etmek isteyip istemediğini de hesaba katmalısın.
Tek bir davranıştan kesin sonuç çıkarma. Kısa cevap veren biri yorgun veya meşgul olabilir. Yüz ifadesi, göz teması ve bedenin yönü de ek ipuçları verebilir; ayrıntısı için beden dilini okumak yazısına bakabilirsin.
10. Sohbet etmeyi pratik gerektiren bir beceri olarak gör
“Daha çok pratik yap” tavsiyesi tek başına pek bir şey söylemez. Ne üzerinde pratik yapacağını bilmen gerekir. Sohbet nasıl devam ettirilir konusunda gelişmek istiyorsan, yeni konu ezberlemekten çok devam noktalarını fark etme becerisini çalışmalısın.
Kasada başlayan kısa bir konuşmaya bir cümle daha ekleyebilirsin. İş arkadaşının söylediği bir ayrıntıya takip sorusu sorabilir, yeni tanıştığın birinin yorumuna kendi tarafından küçük bir karşılık verebilirsin.
Kendine “Her gün bir yabancıyla yarım saat konuşacağım” gibi yapay görevler vermen gerekmiyor. Günlük hayat zaten yeterince fırsat sunuyor. Bazı sohbetler kısa kalacak; konuşmayı sürdürmek her konuşmayı gereksiz yere uzatmak anlamına gelmez.
Konuşacak hiçbir şey bulamıyorsan ne yapabilirsin?
“Konuşacak konu bulamıyorum” dediğinde yüz tane başlık ezberlemek yerine dört yere bak: bulunduğun ortam, karşındaki kişinin az önce söylediği şey, ortak geçmişiniz ve o anda yaşanan sıradan bir durum.
Bir kafedeysen mekânla ilgili kısa bir yorum yapabilirsin. Karşındaki sabah trafikten söz ettiyse işe gidip gelme düzenine geçebilirsin. Eski bir arkadaşınla konuşuyorsan ortak yaşadığınız bir olayı hatırlatabilirsin.
Toplantıdan yeni çıktıysanız toplantıda geçen bir noktayı açman yeterli olabilir. Dışarıda bir anda yağmur başladıysa bunun üzerine yapılan basit bir yorum bile yeni bir konuşma yolu yaratabilir.
Bana kalırsa sohbet nasıl devam ettirilir diye düşünen çoğu insan, söyleyeceği şeyin fazla ilginç olması gerektiğini varsayıyor. Oysa sohbeti sürdüren konuların önemli bir kısmı sıradandır. Aradığın şey etkileyici bir başlık değil, ikinizin de tutunabileceği bir ayrıntıdır.
Mesajlaşırken sohbeti sürdürmek farklı mı?
Biraz farklıdır. Mesajlaşırken cevap vermek için daha fazla süren vardır ve önceki mesajlara dönüp kaçırdığın bir ayrıntıyı yeniden kullanabilirsin. Diğer taraftan beden dili ve ses tonu olmadığı için bazı kısa cevapların ne anlama geldiğini kestirmek zorlaşabilir.
Yine de sohbet nasıl devam ettirilir sorusunun temel mantığı mesajlaşmada da değişmez: söyleneni takip et, yalnızca soru sorma ve gerektiğinde kendinden küçük bir şey ekle. Daha fazla örnek için mesajlaşırken konuşulacak konular içeriğine geçebilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Sohbet tıkanınca ne yapılır?
Önce karşındaki kişinin son söylediği cümleye dön. Oradaki bir ayrıntıyı açık uçlu soruyla devam ettirebilir veya kendinden küçük bir şey paylaşabilirsin. Çoğu zaman sıfırdan yeni konu bulman gerekmez.
Sürekli soru sormak doğru mu?
Hayır. Arka arkaya soru sormak konuşmayı mülakat gibi hissettirebilir. Daha doğal bir sohbet için soru sormalı, cevabı dinlemeli ve gerektiğinde kendi tarafından küçük bir ayrıntı eklemelisin.
Karşı taraf kısa cevap veriyorsa ne yapmalıyım?
Bir iki farklı açılım deneyebilirsin. Karşındaki kişi yine kısa cevaplar veriyor ve konuşmaya katkı sağlamıyorsa sohbeti zorlamamalısın. Tek bir cevaptan sonuç çıkarmak yerine davranışın devam edip etmediğine bak.
Sessizlik olması kötü bir sohbet anlamına gelir mi?
Hayır. Kısa sessizlikler konuşmanın doğal parçasıdır. Karşındaki kişi düşünüyor veya söyleneni değerlendiriyor olabilir; her boşluğu hemen doldurman gerekmez.
