Öz saygı nedir ve neden önemlidir?

öz saygı nedir ve neden önemlidir
Görsel Kaynağı: Headspace

Öz saygı bir insanın kendine özgü değer algısını tanımlar. Öz saygının motivasyon ve başarı için neden önemli olduğunu öğrenin.

Öz saygı, zaman zaman öz değer ve öz güven ile karıştırılır ama tıpkı diğerleri gibi başarının önemli bir parçasıdır. Öz saygının çok az olması insanları mutsuz ve umutsuz olmaya sevk eder. Ayrıca kötü seçimler yapma ve yıkıcı ilişkilere girme konusunda insanlara baskı yapar.

Özet: Öz saygı nedir ve neden önemlidir?

Öz saygının önemini vurgularken aşırıya kaçmamak önemlidir. Çünkü öz saygının çok fazla olması kişinin kendisine ve ilişkilerine zarar vermesi ile sonuçların. Kısacası, öz saygı konusunda denge oldukça önemli bir yere sahiptir.

“Yüksek ücretli psikoloji meslekleri neler? Yüksek gelirli meslekler neler? Psikolog maaşı ne kadar?” gibi sorulara cevaplar arıyorsan aşağıdaki maddelere göz atabilirsin. Bu maddelerin her birisi özettir. Daha fazlasını öğrenmek istiyorsan yazıyı okumaya devam etmeni öneririm:

  1. Öz saygı nedir?
  2. Öz saygı neden önemlidir?
  3. Öz saygıyı etkileyen faktörler nelerdir?
  4. Sağlıklı öz saygının belirtileri
  5. Düşük öz saygının belirtileri

1. Öz saygı nedir?

Psikolojide öz saygı terimi, bir insanın kendine özgü değerini veya kişisel değer algısını tanımlamak için kullanılır. Başka bir ifadeyle öz saygı, kendini ne kadar sevdiğinin ve takdir ettiğinin bir göstergesidir. Ancak öz saygı için söylenmesi gerekenler bununla sınırlı değildir.

Öz saygı çoğunlukla bir kişilik özelliği olarak görülür. Bu durum onun istikrarlı ve kalıcı olma eğiliminde olduğunu gösterir. Öz saygı, görünümün, inançların, duyguların ve davranışların değerlendirilmesi gibi sana ait olan çeşitli durumların içerisinde yer alabilir.

2. Öz saygı neden önemlidir?

Öz saygının önemli olmasının sebebi yaşamındaki motivasyon ve başarı gibi durumlarda güçlü bir role sahip olmasıdır. Öz saygının düşük olması okul veya iş gibi ortamlarda başarılı olmana engel olabilir. Çünkü bir işi başarabileceğine inanmayarak hareket edersin.

Buna karşılık, sağlıklı bir öz saygıya sahip olman başarıya ulaşmana yardımcı olabilir. Çünkü olumlu ve iddialı bir tutum sergilersin. Yaşamını bu şekilde yönlendirirsin. Belirlemiş olduğun hedeflere ulaşacağına inanırsın. Böylece ihtiyaç duyduğun motivasyonu oluşturmuş olursun.

3. Öz saygıyı etkileyen faktörler nelerdir?

Tahmin edebileceğin üzere öz saygıyı etkileyebilecek farklı faktörler vardır. Genel kişiliğin şekillenmesine yardımcı olan genetik faktörler oldukça önemlidir. Buna rağmen etkinin en büyüğünde hayat deneyimlerinin imzası vardır.

Sürekli olarak aile üyelerinden ve arkadaşlardan aşırı eleştirel veya olumsuz değerlendirmeler alan kişiler muhtemelen düşük öz saygı ile baş başa kalırlar. Bu tür insanların öz saygı problemiyle karşı karşıya kalması neredeyse kaçınılmazdır.

Ancak öz saygı ile ilgili söylenebilecekler bununla sınırlı değildir. İçsel düşüncelerin, yaşın, olası hastalıkların ve çalıştığın iç öz saygıyı etkileyebilme potansiyeline sahiptir. Öz saygı değerlendirmesi yaparken tüm bunları göz önünde bulundurmak gerekir.

4. Sağlıklı öz saygının belirtileri

Sağlıklı bir öz saygıya sahipsen şanslısın demektir. Her insan öz saygıya sahip olmak ister. Ama en önemlisi insanların büyük bir kısmı kendisinde öz saygı olup olmadığını bilmeden hareket eder. Aşağıdakilerden herhangi birine sahipsen sağlıklı bir öz saygıya sahipsin demektir:

  • Güven
  • Hayır diyebilme
  • Olumlu görünüm
  • Güçlü yanları ve zayıf yanları görüp kabul edebilme

Bunlara sahipsen öz saygı konusunda çok problem yaşamazsın. Öz saygısı sağlıklı seviyede olan insanlar olumsuz deneyimler yaşadıklarında genel bakış açılarını değiştirmezler. Bununla birlikte ihtiyaçlarını ifade edebilme konusunda rahat davranabilirler.

5. Düşük öz saygının belirtileri

Öz saygının düşük olup olmadığını anlamak için aşağıdakileri gözden geçirebilirsin. Bunlar konusunda çeşitli problemlere sahipsen öz saygı konusunda problemlerin var demektir. Değerlendirme yaparken dürüst olmayı ihmal etmemelisin.

  • Olumsuz görünüm
  • Güven eksikliği
  • İhtiyaçları ifade edememe
  • Zayıf yönlere odaklanma
  • Utanç, depresyon veya endişe duyguları

Öz saygısı düşük olan insanlar genel olarak başkalarının kendilerinden daha iyi olduğuna inanırlar. Bu insanlar olumlu eleştirileri dahi kabullenemezler. En büyük korkuları ise başarısızlıktır. Tüm bu problemlerin öz saygı kaynaklı olabileceğini bilmelisin.

6. Öz saygıyı geliştirme

Kısaca toparlamak gerekirse, öz saygı kendin ve yeteneklerin hakkındaki görüşünü yansıtır. Öz saygı yüksek, düşük veya arada bir yerde olabilir. Düşük öz saygı kendini güvensiz hissetmene neden olabilir. Öz saygını geliştirmek istiyorsan aşağıdaki önerilerimi dikkate alabilirsin:

  1. Kendine iyi davran.
  2. Kendini başkalarıyla kıyaslama.
  3. Harekete geç.
  4. Kimsenin mükemmel olmadığını bilmelisin.
  5. Herkesin hata yapabileceğini bilmelisin.
  6. Değiştirebileceğin şeylere odaklan.
  7. Mutlu olduğun şeyleri yapmaya çalış.
  8. Küçük şeyleri kutlamayı ihmal etme.
  9. Başkalarına yardımcı ol.
  10. Seni destekleyen insanlarla daha fazla vakit geçir.

Bunların birer başlangıç olduğunu unutmamalısın. Hepsini aynı anda yapmaya çalışmamalısın. Adım adım ilerlemeye veya birkaçını bir araya getirmeyi denemelisin. Öz saygın geliştikçe zaman içerisinde çok daha rahat hareket edebileceğinden emin olabilirsin.

Umarım bu bilgiler öz saygıyı anlama konusunda sana yardımcı olmuştur. Eklemek istediğin bir şeyler varsa hemen yorum yapabilir veya önerilerimi beğendiysen yazımı arkadaşlarınla paylaşabilirsin.

Kaan Karadeniz

İstanbul Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi bölümünden mezunum. Yazı yazmayı ve araştırma yapmayı seviyorum. Psikolog, terapist veya yaşam koçu değilim. Hedefim insanların hayatlarına değer katabilecek bilgileri insanlarla buluşturmaktır.

Yorum yapıp katkı sağla...