Neden işleri son ana kadar erteleriz?

N

Erteleme bir alışkanlıktır. Erteleme psikolojisi hakkında bilgi edinerek neden işleri son ana kadar beklettiğini öğrenebilirsin.

Erteleme çoğu insanın deneyimlediği bir şeydir. Ne kadar iyi organize ve kararlı olursan olsun bir projeyi bitirmek yerine dakikalarını televizyon izlerken, sosyal medyada paylaşım yaparken veya alışveriş yaparken bulabilirsin. Erteleme yaşamın üzerinde ciddi etkilere sahiptir.

Özet: İşleri neden son ana kadar erteleriz?

Her birimiz en az bir şeyi son ana kadar bekletme yoluna gitmişizdir. Özellikle öğrencilik yıllarında bu sıkça yaptığımız bir şeydir. Ödevler söz konusu olduğunda onları hemen tamamlamak yerine onları düzenli olarak erteleriz ve sonuç olarak ödevlerimizi tamamlayamayız. Peki neden?

“Neden işleri son ana kadar bırakırız? Erteleme alışkanlığının arkasındaki psikoloji nedir?” gibi sorulara cevaplar arıyorsan aşağıdaki maddelere göz atabilirsin. Bu maddelerin her birisi özettir. Daha fazlasını öğrenmek istiyorsan yazıyı okumaya devam etmeni öneririm:

  1. Ertelemenin psikolojik yanları nelerdir?
  2. Ertelemenin olumsuz etkileri nelerdir?
  3. Bir şeyleri neden erteleriz?
  4. Erteleme neyi farklı kılar?

1. Ertelemenin psikolojik yanları

Yapılan araştırmalar erteleme hastalığının ardında belirli psikolojik nedenlerin olduğunu gösterir. Elbette bunları birer hastalık veya rahatsızlık seviyesinde görmek doğru değildir. Ancak genel olarak erteleme yoluna başvuranlar şu hislere sahiptirler:

  • Genellikle görevleri yapmak için gerekli olan zamanın fazla olduğunu düşünürler.
  • Gelecekteki durumlarıyla ilgili motivasyonu gereksiz yere abartırlar.
  • Bazı işleri tamamlamanın ne kadar zaman alacağını hafife alırlar.

Tüm bunları düşündüğünde zaman zaman aynı düşünceyle hareket ettiğini fark edersin. Örneğin, ertesi gün bir ödevi tamamlamak için sadece bir haftanın kaldığını fark ettiğin anlar oldu mu? Evini temizlemek isterken “başka zaman yaparım” dediğin oldu mu?

Çoğu zaman ödevlerin kolayca ve kısa sürede tamamlanacağını düşünüyoruz. Bu da da bizi bu görevleri tamamlamak için hala çok zamanımız olduğunu inanmaya iter. Erteleme sürecine katkıda bulunan en büyük etkenlerden biri elbette motivasyondur.

Belirli görevleri, özellikle istenmeyen olanları yapmak için doğru ana kadar bekleme yoluna gidersin. Ancak sonucunda elde ettiğin şey doğru zamanın hiçbir zaman gelmemesidir. İşin aslı elindeki görevi bitiremeden süreci tamamlamış olursun.

Buna ek olarak erteleme sürecine katkıda bulunan bir diğer etken şüphedir. Bir projeyle nasıl başa çıkacağından emin değilsen başka görevlerle vakit geçirme yoluna gidebilirsin. Bu durumda farklı görevleri tamamlarken ilgili görevi görmezden gelirsin.

2. Ertelemenin olumsuz etkileri nelerdir?

Erteleme hatasına düşen tek kişi sen değilsin. Çünkü insanların büyük bir kısmı aslında kronik erteleme gibi bir probleme sahipler. Bu insanlar sadece işlerini ara sıra ertelemekle kalmıyorlar. Aynı zamanda erteleme yaklaşımını hayatlarının önemli bir parçası haline getiriyorlar.

Faturalı geç ödeme, işi son teslim tarihine kadar bekleme ve tatil alışverişlerini geciktirme gibi çok çeşitli erteleme yaklaşımları vardır. Çoğumuz bunları yapsak bile bir erteleme alışkanlığa sahip olduğumuzu kabul etmeyiz. Ancak erteleme hastalığı yaşamımızın önemli bir parçasıdır.

Yapılan çok yönlü araştırmalar erteleme rahatsızlığı olan bireyler ile olmayan bireyler arasında stres düzeyinin farklı olduğunu ortaya çıkartmıştır. Buna göre, erteleme rahatsızlığı olan bireylerin olmayanlara göre daha stresli oldukları gözlemlenmiştir.

Erteleme yalnızca sağlığın üzerinde olumsuz etki yapmaz. Aynı zamanda sosyal ilişkilerine zarar verebilir. Bir şeyleri durdurarak etrafındaki insanlara yük olmuş olursun. İşlerinde sürekli geciken birinin arkadaşlarıyla arasının bozulacağını tahmin etmek zor değildir.

3. Bir şeyleri neden erteleriz?

Erteleme yaklaşımımızın arkasında kendimize göre geçerli nedenler vardır. Çoğu zaman davranışımızı haklı çıkarmak için sık sık mazeretler ekleriz. Hatta bu mazeretlerin geçerli şeylerden oluşup oluşmadığına dahi dikkat etmeyiz. Genel olarak özetlemek gerekirse şunları söyleyebiliriz:

  • Ne yapılması gerektiğini bilmemek.
  • Nasıl bir şeyler yapılacağını bilmemek.
  • Bir şey yapmak istememek.
  • Son ana kadar bekleme alışkanlığı olmak.
  • Bir şey yapıldığında umursamamak.
  • Baskı altında daha iyi çalıştığına inanmak.
  • Bir işin yapılıp yapılmadığını umursamamak.
  • Son dakikada bitirebileceğini düşünmek.
  • Bir işi yapacak motivasyona sahip olmadığını düşünmek.
  • Başlamak için girişim yapmamak.
  • Hastalık veya kötü sağlık bahanesi bulmak.
  • İşi unutmak.
  • Doğru anı beklemek.
  • İşi yapmaktan çok nasıl yapılacağını düşünmek.
  • Bir başka işi yapmak için mevcut işi ertelemek.

Tüm bunlar erteleme yaklaşımının ardındaki bahanelerdir. Bir işi erteleyen kişiye neden ertelediğini sorduğun zaman bu cevaplardan birini hatta birkaçını alabilirsin. Geçmişte kendi yaptıklarını düşünürsen zaman zaman bu yola başvurduğunu kolayca fark edebilirsin.

4. Erteleme neyi farklı kılar?

Çoğu durumda erteleme ciddi bir sorun olarak görülmez. Bu, bir noktada veya başka bir yerde karşımıza çıkan ortak bir eğilimdir. Sadece ertelemenin kronik hale geldiği durumlarda erteleme bir problem haline dönüşür. Özellikle gündelik yaşantına etki ediyorsa problem var demektir.

Erteleme yapmayan insanlar yapılması gereken işe odaklanırlar. Daha güçlü bir kişisel kimliğe sahip olurlar. Bununla birlikte toplumsal saygınlık konusunda pek takıntılı olmazlar. Onlar için daha çok öz saygının önemli olması gibi bir durum vardır.

Umarım bu yazı işleri son ana kadar ertelemeyi anlama konusunda sana yardımcı olmuştur. Eklemek istediğin bir şeyler varsa hemen yorum yapabilirsin. Dilersen aşağıdan e-posta listeme katılarak tüm yazılarımdan anında haberdar olabilirsin.

Yazar Hakkında

Kaan Karadeniz

İstanbul Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi bölümünden mezunum. Yazı yazmayı ve araştırma yapmayı seviyorum. Psikolog, terapist veya yaşam koçu değilim. Hedefim insanların hayatlarına değer katabilecek bilgileri insanlarla buluşturmaktır.

Yorum yap

Yorum yapıp katkı sağla...