İnternet bağımlılığından nasıl kurtulunur?

İnternet bağımlılığından nasıl kurtulabilirim? Mükemmel bir soru bu, üstüne üstlük gündeme sık sık getirilmesi gereken bir mesele. Facebook, Twitter, Instagram, Snapchat derken olaylar aldı başını gitti. Ellerden telefonlar, artık herkes her an bir yere bağlı olma derdinde. İşte bu bağlılığın aşırıya kaçmış hali ise İnternet bağımlılığı olarak nitelendirilir.

Bu konuyu ele almamın genel nedeni ise aslına bakarsan gündelik alışkanlıklarımız ile ilişkili diyebilirim. Artık kendimize ayırdığımız vakit çok daha kısa çünkü sosyal mecralara vakit ayırıp popüler olma derdine düştüğümüz bir gerçek. Bundan kurtulmamız şart ama öncelikle nasıl kurtulabileceğimizi bilmemiz gerek.

İnternet bağımlılığından nasıl kurtulabilirim?

Her şeyden önce elbette konuyla ilgili basit bilgiler sunacağım. Bu basit bilgilerden yararlanarak sahip olduğun problemi ortadan kaldırmayı deneyebilirsin. Ortada bir bağımlılık varsa yapman gereken ilk şey problemle yüzleşmek ve problemin farkında olmaktır. Bu iki konuyu başarılı bir biçimde yerine getirebilirsin yaşıyor olduğun İnternet bağımlılığını hayatından söküp atabilirsin.

  1. İnternet bağımlılığı problemiyle yüzleşmelisin. Birçoğumuz ortada bir problem gördüğümüz zaman tüymeyi tercih ederiz. Bu davranışın sonu ise kendimizi suçlu hissetmemiz şeklinde bize geri dönüş yapar. Bununla birlikte problemi görmezden gelme önümüze çıkan engellerin sayısını yükseltmekten başka bir işe. Yüzleşmeyi, kendini anlamayı ve neler olup bittiğini anlamaya çalışmalısın.
  2. Problem konusunda bilinçli olmalısın. Farkında olmadığın bir şeyi değiştirmen kesinlikle mümkün değildir. Birçok bağımlılığın temelinde neler olup bittiğinin anlaşılmaması gibi bir gerçek vardır. Bu gerçekliğin en acı getirisi ise pişmanlık veya suçluluk duygudur. Gün içerisinde bu duyguları harekete geçiren dürtüleri bulmalısın. Ancak bu sayede yaşadığın problem konusunda bilinçli olabilirsin.
  3. Endişeyi anlamaya çalışmalısın. Bir şeye karşı bağımlılığın varsa beraberinde endişen de var demektir. Çünkü bağımlılık bir şeyleri erteleme yoluna gitmene neden olur. Eskisi kadar verimli çalışmazsın, eskisi kadar sosyal olmazsın. İnternet bağımlılığı hayatını kaplarken aslında kendini iyi hissetmeni sağlayarak bunu yapmaktır. Bu endişenin farkında olursan senin için çok daha faydalı olacaktır.
  4. İnternet olmadan vakit geçirmeye çalışın. Bunu hemen yapmana gerek yok, günde 1 saat veya 2 saat bir yere bağlanmadan durabilmek iyi bir başlangıçtır. Sadece birkaç saat diyerek iç dünyanda biraz daha dayanıklı olmayı başarabilirsin. İnternet ortamından uzak duracağın vakti kendin belirlemelisin ama seçeceğin vakit uygulanabilir bir vakit olmalıdır.
  5. Kademi olarak kısıtlamayı yükseltmelisin. Bir önceki hafta günde 1 saat İnternet ortamından uzak durmuş durumdaysan bir sonraki hafta bunu 2 saate çıkartmayı denemelisin. Kademeli olarak gerçekleştirdiğin bu artışlarla kendi limitlerini zorlayacak olsan bile sonunda sahip olduğun bağımlılığı yenmeyi başarabilirsin.
  6. Etrafındaki güzellikleri görmeye çalışmalısın. Bu dünyada bir süreliğine varız ve bu bizim için bir lütuftur. Dolayısıyla bu dünyadaki vaktimizi boşa harcamak gibi bir uğraş içerisinde olmamalıyız. Bir şeyler yapmalıyız, bir şeyler öğrenmeliyiz. Dışarı çıkıp gezmeliyiz. Arkadaşlar edinmeliyiz, arkadaşlarla vakit geçirmeliyiz.
  7. İnternet kullanımını sınırlamayı düşünebilirsin. İnternet üzerinde bir işin mi var? Bilgisayarı aç, o işi yap ve daha sonra bilgisayarından uzaklaş. Formül aslında gayet basit ama uygulaması çok zor.

İnternet üzerinden iş yapan biri için bu imkansız değil mi?

Aklına ilk olarak bu sorunun gelebileceğini düşünüyorum. Şu an işlerimin büyük bir kısmı İnternet ile bağlantılı ve evet, ben günümün büyük bir kısmını İnternet ortamında vakit harcayarak geçiriyorum. Fakat kontrolü bırakmam durumunda işin ulaşacağı noktayı düşünmek bile istemezsin. Early to Rise sitesinde belirtildiği gibi asıl mesele kontrolü yakalamak için bir plan oluşturmaktır.

  • Güne merhaba dedikten sonra elbette ilk işim kahvaltı yapmak olur. Kahvaltıda ben çok fazla vakit kaybetmem, enerjimi kazanacak kadar bir şeyler atıştırdıktan sonra iş başı yaparım. İş başı yaptıktan sonra ilk iş bana iletilen tüm iletişim mesajlarını ve yorumları okuyup cevaplamaktır.
  • Kahvaltının ardından hemen işe koyulmam. Genelde yapılacaklar listesini kontrol ederim, bugünkü önceliklerime göz atarım ve dışarı çıkma gibi bir planımın olup olmadığını gözden geçiririm. Böylece sahip olduğum iş yoğunluğunu daha kısa süreye sıkıştırırım veya yapacaklarımı saatlere serpiştiririm.
  • Benim için günün büyük bir bölümü araştırma yapmak ve yazmak ile geçtiği için ortalama günün 4 saatini bu iki işe ayırırım. Bazen sadece araştırma yaparım, bazen ise sadece yazarım. İhtiyacım olan her neyse bunu uygulamaya koyarım ama başlamadan önce kendime koyduğum üst limiti aşmamaya özen gösteririm.
  • Yemek, ufak egzersiz molaları ve diğer molalar derken aslında günün 1 saatini dinlenmeye ayırırım. Bunlar olmasa emin ol bilgisayar başında durmanın verdiği acıyı hissetmek bile istemezsin. Dinlenme ve enerji toplama gibi faaliyetlere vakit ayırarak gün içerisinde daha fazla çalışmayı başarabilirsin.
  • Yazma ve araştırma faslına ayırdığım 4 saati aynı noktada harcamam. Sadece gün için belirlediğim plana sadık kalarak yazılması gerekenleri yazarım ve sonra bir sonraki adıma geçiş yaparım. Elimde yazacak hiçbir şeyin olmaması gibi bir şey söz konusu değildir. Aksine hep birikmiş bir şeyler vardır.
  • Gün içerisinde mutlaka belirli bir süreyi haberleri okumaya, son gelişmeleri incelemeye, blog yazısı okumaya ve forumlarda takılmaya harcarım. Bunların hepsini aynı anda değil ayrı ayrı yaparım ve her birisine maksimum 15 dakika ayırırım. Böylece birisine bağlanmadan hemen işe geri dönmem mümkün olabilir. Eğer bir sınır koymazsan bunları gün boyu bile gerçekleştirebileceğim için sınır koymak şarttır.
  • Son olarak uyku meselesine değineyim. Uyku düzeninin olması iyi bir şeydir ve standart mesaili bir işte çalışıyorsan buna fazlasıyla dikkat etmelisin. Yoksa tükenip gider ve gün içerisinde kaybettiğin vaktin hesabını dahi yapamayacak kadar yorgun düşersin.

İnternet bağımlılığı gerçekten büyük bir problem mi?

İnternet bağımlılığının gerçekten büyük bir problem olup olmadığı kişinin hayatına etkisiyle ilgili bir durumdur. Bu konuda birçok farklı tartışma ve fikir ortaya atılmaktadır. Comparitech sitesinde yer alan epey geniş rehberde ise bu bağımlılığın “kötü alışkanlıklar” kapsamında olduğu ve tedavi edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

  • İnternet ortamına fazla bağlı kalmayan hayatların daha kaliteli olduğu bir gerçektir. Araştırma yapmak, haber okumak veya bir şeyler öğrenmek için burada vakit geçiriyor olabilirsin ama aşırıya kaçtığın andan itibaren hayatının kalitesi düşmeye başlar. Diğer tüm kötü alışkanlıklar gibi anlık olarak yaşanılan mutlulukların uzun vadede getirisi felakettir.
  • Gündelik yaşantıda yapılan her şeyi adım adım İnternet ortamına taşımanın yaşattığı duyguyu keşfetmek gerekir. Birçok insan artık attığı her adımı dahi Instagram, Twitter veya Facebook gibi sosyal medya hesaplarından paylaşmayı denemektedir. Bu aslında göz önünde olma peşinde koşmaktan başka bir şey değildir ve insana mutluluk anlamında sahte bir getiri sunar.
  • İnternet bağımlılığı çeşitli sağlık problemlerini tetikler ve onların hızlı bir biçimde ortaya çıkmasına neden olur. Uyku eksikliği, beyin fonksiyonlarının eskisi kadar işlevsel olmaması ve yapısal bozulmaların görülmesi, hareketsizlik nedeniyle ortaya çıkan vücuttaki yapısal problemler gibi daha birçok farklı sağlık problemiyle karşılaşmak söz konusu olabilir. Bu tür sağlık problemleri ortaya çıktığında bahsedilen bağımlılığın ne kadar tehlikeli olabileceği de gün yüzüne çıkmış olur.

İnternet bağımlılığından nasıl uzak durabilirim?

İnternet bağımlılığı meselesinde üç farklı insan tipiyle karşılaşırız. Birincisi bu tür bir bağımlılığa sahip olmayan insan tipidir. İkincisi bu tür bağımlılığa yakalanma eşiğindeki kişidir. Üçüncüsü ise bu tür bir bağımlılığa kendisini kaptırmış kişidir. İnternet bağımlısı olma konusunda kendini tam sınırda hissediyorsan yani “ha yakalandım ha yakalanacağım” diye düşünüyorsan aşağıdaki önerileri dikkate almanı öneririm.

  • Bilgisayar ve akıllı telefon kullanımına sınır getirin. İnternet kullanımı konusunda problem yaşayan tek kişi sen değilsin. Dünya üzerinde belki milyonlarca insan bu tür bir problemle mücadele etmeye çalışmaktadır. Fakat gerçekten bu ortamda çok fazla vakit geçiren biriysen kendine bir sınırlama getirmeyi düşünmelisin.
  • Bilgisayar veya akıllı telefon kullanımında kendine bir limit koymayı başaramazsan onlardan uzaklaşmalısın. Gün içerisinde bu tür teknolojik aletlerden olabildiğince uzak durmaya çalışmalısın. Belki onları bir yere koyup onlardan uzaklaşmayı bile deneyebilirsin.
  • Birisiyle iletişim kurman gerektiğinde ona mesaj yazmak yerine onu aramalısın. Kabul ediyorum, en kolay iletişim yöntemlerinden birisi “anlık mesajlaşma servisleri” ama sen kendini bağımlılık eşiğinde görüyorsan bunları çok sık kullanmaman gerekir. Birine ulaşman gerekiyorsa onu aramayı tercih etmelisin.
  • İnternet ortamında sürekli araştırma yapmak zorunda olan biriysen zamanlı hareket etmelisin. Kendine araştırma için 1 saat gibi bir süre belirleyebilir ve ardından ara verebilirsin. Böylece kendine sınır koyma konusunda kendini geliştirmeyi başarabilirsin.
  • İnternet ile bağlantılı olmayan bir hobi edinmeye çalışın. Aslında sizi İnternet kullanımından uzaklaştıracak en önemli durumlardan birisi budur. Dışarı çık ve koş, arkadaşlarınla kafeteryalarda vakit geçir, evde kalıp kitap oku veya buna benzer hobiler elde edin. Bu hobilere vakit ayırdıkça İnternet kullanımını azaltman söz konusu olacaktır.
  • Son olarak önceliği her zaman yapmak zorunda olduğun şeylere vermelisin. Elinde bir yapılacaklar listesinin bulunması iyi bir fikirdir. Bu listede her zaman önce yapmak zorunda olduğun şeyler olmalıdır. Daha sonra geriye kalan vakti İnternet ortamında vakit geçirmek veya hobilere vakit ayırmak gibi şeylerle doldurabilirsin.

Kitap Okumak Neden Önemlidir?

İnternet bağımlılığına nasıl son verebilirim?

Bir önceki başlıkta İnternet bağımlılığına yakalanmak üzere olan veya kendini bu şekilde hisseden kişilere yönelik öneriler sunmuştum. Bu başlıkta ise İnternet bağımlılığına yakalanmış ve bununla mücadele etmek isteyenlere bir takım öneriler sunacağım. Öncelikle bu problemi sadece 1 günde çözemeyeceğini bilmeni isterim, bu adımları gerçekleştirerek yavaş yavaş kendini bu bağımlılığın pençesinden kurtarabilirsin.

  • İnternet bağımlılığına sahip olan kişilerin mutlaka kendilerini rahatsız eden bir takım duyguları vardır. Depresyon, endişe veya korku gibi bu duyguların etkisi altında kalan kişiler İnternet ortamında vakit geçirerek bunları atlatacaklarını düşünürler. Bu nedenle bağımlılıktan kurtulmak istiyorsan mutlaka bu duyguları anlamalı ve kabul etmelisin.
  • İnternet kullanırken yaşadığın duyguları saptamaya çalışmalısın. Bu kısım fazlasıyla önemlidir çünkü İnternet kullanırken kendini nasıl hissettiğini bilmelisin. Böylece yaşadığın duyguları sana yaşatabilecek alternatif noktalar bulma konusunda çaba gösterebilirsin.
  • İnternet kullanımı konusunda kendine artık geçerli çözümler üretmek zorundasın. İnternet ortamında haberlere bakmak gerçekten iyi bir fikir olabilir ama onlarca haber sitesinde vakit geçirirken sayfadan sayfaya geçmek, yeni sekme açmak, yeni detaylara göz atmak fazlasıyla vakit alıcıdır. Bunun yerine bir “Aggregator” yani “Toplayıcı” kullanmayı düşünebilirsin. Örneğin, Google Haberler kullanarak tüm haberlere tek bir yerden göz atabilirsin.
  • Kullanmadığın hesapları mutlaka silmelisin. Artık kullanmadığın veya ilgi duymadığın sitelerde üyeliklerin olabilir. İşte bu tür durumlarda söz konusu siteler sürekli olarak sana bir bilgilendirme veya iletişim e-postası gönderir, son gelişmelere karşı seni uyarır ve kendilerini tekrar ziyaret etmen için seni teşvik ederler. Bu nedenle artık kullanmadığın hesapları silmeyi düşünmelisin.
  • Telefondaki bildirimleri kapatın. Telefonda yüklü olan bir uygulama her yeni gelişmede sana bir bildirim gönderecektir. Bir mesaj geldiyse bildirim alırsın, bir haber varsa bildirim alırsın, bir güncelleme varsa bildirim alırsın, bir etkinlik varsa… Evet, bildirim alırsın. Her bildirimde telefona tekrar tekrar bakmak istersin. Bu nedenden ötürü mutlaka telefonundaki bildirimleri kapatmalı ve seni boş zaman harcamaya teşvik edecek şeylerden uzaklaşmalısın.
  • İnternet bağımlılığı gibi bir problemi herhangi bir plan olmadan hemen çözemezsin. Bu nedenle planlı hareket etmeyi düşünmelisin. Plan olmadan bu işin üstesinden gelmen mümkün değildir.
  • İnternet bağımlılığı artık hayatının kalitesini aşırı düşürecek konuma gelmişse mutlaka bir doktora başvurmalısın. Bir doktora başvurmayı kötü bir deneyim olarak görmemelisin. Eğer gerçekten iyileşmek ve bu bağımlılıktan kurtulmak istiyorsan bir terapist sana uygun şekilde yol gösterebilecektir.

İnternet bağımlısı olup olmadığımı nasıl öğrenebilirim?

İlk merak ettiğin şey bu soruyla ilgili olabilir. Yani kendinde İnternet bağımlılığı olup olmadığını bilmiyor olabilirsin. Joel Falconer tarafından detaylı bir biçimde ele alınan, benim için basitleştirerek buraya taşıdığım birkaç anlamlı adımla bunu tespit edebilmen mümkündür. İnternet bağımlılığına sahip olduğun ortaya çıkarsa sana sunmuş olduğum diğer önerileri göz önünde bulundurarak bu problemi aşmayı deneyebilirsin.

  • İnsanlarla geçirdiğin vakitten daha fazlasını bilgisayara veya akıllı telefona ayıran biriysen bir tür bağımlı olduğunu kabul edebilirsin. Bu en basit belirtilerden birisidir. Eğer işinden arta kalan vaktin büyük bir kısmını yakınındaki insanları değil de bu teknolojilere ayıran biriysen en kısa sürede kendini toparlaman gerekir.
  • Kısıtlamalara uyamıyorsan bağımlısın demektir. İnternet kullanımı konusunda kendine bir kısıtlama koymuşsan ama buna uyum sağlayamıyorsan işte o zaman bağımlı olduğunu kabul edebilirsin. İşten geldikten sonra 1 saat İnternet ortamında takılayım sonra ailemle ilgilenirim dediğin an olay bitmiştir. 1 saat kuralını istesen de yerine getiremezsin, ailen önceliğin olmalıdır.
  • Bilgisayar veya akıllı telefon kullanımı konusunda yalan söylüyorsan bağımlı olabilirsin. Birisi sana günde ne kadar İnternet kullanımının olduğunu sorduğunda “biraz” diye cevap veriyorsan büyük bir yalan söylüyorsun demektir. İnternet kullanımı konusunda net cevaplar verebildiğin sürece karşındaki kişi bu konuda problemin olduğunu düşünmeye devam edecektir.
  • İnternet olmadan yaşayamam diyenlerden biriysen zaten bağımlı olduğun ortadadır. İnternet olmadan birkaç saat bile geçiremeyen, bağlantı koptuğunda gelmesi için sürekli çaba gösteren insanların artık bağımlı olduğu düşünülür. Bu senin için geçerliyse daha fazla soru sormadan hemen kendini tedavi etmeye başlaman gerekir.

İnternet bağımlılığı konusunda artık yeteri kadar bilgiye sahip olduğunu umut ediyorum. Bu bir problem ve evet, hayatının kalitesini yükseltmek için çözülmesi gereken büyük bir problem dahi olabilir. Fakat doğru adımlar atmayı başarabilirsen hepsinin üstesinden gelebilirsin. Daha fazla bilgiye ihtiyacın varsa yorum yapıp bana ulaşabilirsin.

Kaan Karadeniz

26 yaşındayım. Yüksek lisans öğrenimini "Bilgi ve Belge Yönetimi" bölümünde sürdürmekteyim. İki farklı oyun sitesinde içerik yöneticiliği, bir sitede içerik danışmanlığı yapmaktayım. Başarının çaba ile doğru orantılı olduğuna inanırım.

2 Cevaplar

  1. Çetin dedi ki:

    Çok klişe tavsiyeler olmuş, genel-geçer bir yazı bence. Bu devirde internet bağımlılığından kimse kolay kolay kurtulamaz hocam.

    • Kaan Karadeniz dedi ki:

      Değerli yorumun için teşekkür ederim. Evet, bu devirde İnternet bağımlılığından kolay kolay kurtulmak mümkün değil ve her kişinin kendine özgü karakteristik durumları vardır. Bir yazıda herkesi kapsayacak şekilde bilgi verebilmek için yazıyı genel bilgilerle oluşturup kişiyi bazı şeyleri yapmaya teşvik etmek gerekir. Ben bu teşviki sağlamış olabileceğimi düşünüyorum. Gerisi zaman içerisinde yazıya yapılacak eklemelere ve yazıyı okuyan kişinin düşüncelerine bağlıdır. Yazdığım bu yazı, umarım ihtiyacı olanlara faydalı olmaya devam eder.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir