İkebana: Japonların doğayla bir arada yaşama felsefesi

İkebana Japon çiçek düzenleme sanatıdır. Özellikle samuray öğretisinde önemli bir yere sahip olan ikebana uğraşı derin felsefi anlamlara sahiptir. İkebana çiçekleri alıp bir saksıya veya bir kaba koymaktan çok daha fazlasıdır. Japonlara göre ikebana, insan ve doğayı bir araya getirdiğinden bir anlamda insanın doğaya yaklaşma fırsatlarından birisidir.

Şimdi bu ikebana merakı nereden çıktı diye sorabilirsin. Bir Japonlara ait bir şey olması benim araştırmaya geçmem için yeterli bir neden çünkü Japon kültürüne olan ilgimi hiçbir zaman gizlemedim. Japonları anlamak istiyorsak eğer ilk önce onların felsefi öğretilerini anlamak gerekmektedir. Japonya’da her sanatın arkasında bir felsefe bulunur ve bu felsefe köklü bir geçmişe sahiptir.

İkebana: Çiçek Süslemekten Çok Daha Fazlası

İkebana belirli kuralları olan ve bu kurallara bağlı bir biçimde gerçekleştirilen bir sanattır. Bu sanatta kullanılan materyallerin her birisi çiçeklerden elde edilir. Biraz ilhamla gelen yaratıcılık ve uygun renk kombinasyonlarıyla ortaya konan sanatsal çalışmalar Japonlar için ortaya bir ürün çıkartmaktan çok daha fazlası anlamına gelmektedir.

İkebana Sanatının Tarihçesi

İkebana, Japonya geleneklerinde yer alan en eski sanatlardan birisidir. Bu sanatın ilk adımları, Budistlerin ölülerin ruhlarına çiçek bağışladığı dini törenlerinde atılmıştır. Yıllar içerisinde kendisini dini yönlerinden soyutlamayı başaran ikebana sanatı, sahip olduğu sembolik ve felsefi nitelikleri geçmişten bugünlere kadar taşımayı başarmıştır. İlk dönemlerinde rahipler tarafından öğretilen bu sanatın öğrencileri soylular olsa bile yıllar içerisindeki değişim neticesinde ikebana tüm Japon halkı tarafından öğrenilebilen bir sanat haline dönüşmüştür.

Budizm Japonya’ya ilk ayak bastığında Budistler çiçekleri Buda‘ya bağışlayarak ibaret gerçekleştirirlerdi. Japonya dışından gelen bu dini öğretinin ilk çıkış noktalarından birisi olan Hindistan’da Budistler çiçekleri rastgele yerleştirmeyi tercih etmekteydiler. Fakat Japon halkı bundan farklı bir davranışı tercih ederek çiçekleri bir kaba koyarak Buda’ya sunma yoluna gitmişlerdir ve bağışlanan çiçeklerin sorumluluğu tapınağın rahiplerine ait olmuştur.

İkebana okullarından en eskisi Rokkaku-do olarak bilinen tapınaktır. Tarihsel bilgilere göre Rokkaku-do rahipleri, çiçeklerin düzenlenmesini diğerlerinden çok daha iyi yapmaktadırlar. Diğer Budist rahipler onlardan bir şeyler öğrenmek için bu tapınağını ziyaret etmektedirler. Başlangıçta soylular ve rahipler arasında yaygın olan bir sanat durumundayken ikebana, ikebana okulların artış göstermesiyle birlikte tüm halk tarafından öğrenilebilen bir sanat haline dönüşmüştür.

İkebana Sanatının Manevi Yönleri

İkebana sanatıyla kim uğraşırsa uğraşsın bu sanatın manevi yönünün önemli olduğunu ifade eder. Bazı insanlar ikebana sanatıyla uğraşırken sakinleştiğini belirtir. Bazısına göre ise ikebana “anı yaşamak” konusunda insana yardımcı olur. Bir başka görüşe göre ise ikebana insanın doğada önemsiz gibi görünen ögelerin önemini anlamasını sağlar.

İnsanların bir kısmı ikebana sanatıyla uğraşırken daha sabırlı olmayı öğrendiklerini belirtir. Aynı insanlar ikebana sayesinde değişime olan inançlarını pekiştirdiklerini söylerler. İkebana sanatının insanın doğada ve kendi yaşantısında yer alan tüm güzellikleri keşfetmesini sağlayan özel bir niteliğe sahip olduğu yaygın manevi kanılardan birisidir.

İkebana Sanatının Zorluk Derecesi

İkebana sanatıyla herkesin ilgilenmesi onun bir takım gizli yöntemlerinin olmadığı anlamına gelmemelidir. Bu sanatı en ince ayrıntısına kadar muazzam bir yaratıcılıkla ortaya koyabilen işinde uzman kişiler bulunmaktadır. Fakat bu sanat sadece alanında en iyiler tarafından zapt edilmiş bir sanat değildir. Amatörler dahi bu sanatla ilgilenirken onun manevi yönlerinden fayda sağlayabilmektedirler.

Biraz vakit ayırarak ve önemli ölçüde ince işçiliğe dikkat ederek pek çok kişi olağanüstü iyi gözüken çiçek düzenlemeleri yaparak çiçekleri yaşatmayı başarabilirler. Ancak bu işte iyi olmak isteyen kişilerin muhakkak işin tekniğini iyi bir biçimde öğrenmiş olması gerekir. Daha da önemlisi bu sanatta başarılı olmak isteyen kişi, ikebana sanatının çiçek düzenlemekten çok daha fazlası anlamına geldiğini kabul etmelidir.

Sadece burada paylaştığım sınırlı sayıdaki bilgiden yola çıkarak dahi ikebana sanatının önemi konusunda yeterli bilgiye sahip olmanız mümkündür. Japonlar çiçek süsleme sanatını tarihleri ve felsefeleriyle çok farklı bir boyuta taşımışlardır. Adeta bu sanatın sunduğu manevi faydalarla hayatlarını zenginleştirmekte ve hayatın doğa ile bir arada çok daha iyi bir biçimde yaşanabileceğini herkese anlatmaktadırlar.

Görsel Kaynağı: T.Tseng



Kaan Karadeniz

26 yaşındayım. Yüksek lisans öğrenimini “Bilgi ve Belge Yönetimi” bölümünde sürdürmekteyim. İki farklı oyun sitesinde içerik yöneticiliği, bir sitede içerik danışmanlığı yapmaktayım. Başarının çaba ile doğru orantılı olduğuna inanırım.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir