E-kitap mı basılı kitap mı?

Bitmek bilmeyen bir tartışmaya sizi sokmadan kağıdın neden elektronik aletlerin ekranlarından okuma konusunda daha etkili olduğunu anlatmaya çalışacağımız. Kitap okumada kağıdın avantajları vardır. Kulağınıza “saçma” bir o kadar “garip” gelebilir. Bunu dilediğiniz gibi adlandırabilirsiniz fakat okunan bilginin kavranması ve okunanlarla etkileşim kurulması konusunda hiçbir şey kağıdın eline su dökemez.

Gerilere çok gerilere gidelim. Papirüslerin kullanıldığı dönemler konusunda çok fazla bilginiz olmasa bile bu dönemlerde kullanılan ve yazının aktarıldığı parçalar konusunda aklınıza bir şeyler gelebilir. Kağıdın kullanılması bu dönemlerde yavaş yavaş başlamıştır. Ondan önce yazıların kil tabletler veya doğrudan taşlar üzerine yazılması söz konusudur. Elektronikli aletlere yazının aktarılmasından öncesine kadar uzun bir dönem yazının aktarıldığı alan kağıt egemenliğinde olmuştur.

E-kitaplar mı basılı kitaplar mı?

Bugün yaşanılan çağda ise artık elektronik aletler yazının aktarılması konusunda farklı alanlar oluşturmaya başlamışlardır. Fakat okuma konusunda hala kağıdın sunduğu avantajları ve imkanları sunabilecek kadar gelişmemişlerdir. İnsanlar elektronik kitaplara olabildiğince hızlı bir biçimde uyum sağlamaya çalışarak bunu başarıyla yerine getirmişlerdir. Tüm bunlar hemen hemen birçok kişide “kağıt artık geride kaldı”, “dijital kitap, basılı kitabın yerini alır”, “dijital artık temel basım alanı olur” gibi tahminlerin yapılmasına neden olmuştur.

Bunlar karşılaştığımız gerçeklerdir. İleride çok daha fazlasıyla karşılaşabilirsiniz. Teknolojinin hızlı bir biçimde ilerlemesi bunu mümkün kılabilir ama karar verirken teknoloji kadar hızlı davranmak zorunda değiliz. Biraz ağır başlı olmalı ve okuma konusunda bize verimlilik açısından en doğru olanı tespit edebilmeliyiz. İşte bu noktada basılı kitap ve dijital kitap arasında bir seçim yapmalıyız.

Kitap Okumada Kağıdın Avantajları

Kağıdın okumada tartışılamaz etkisini dijital kitaba göre avantajlarını ortaya koyarak belirlemek çok doğru olacaktır. Her ikisinin bilgiyi aktarma konusunda bir yöntem veya yol olduğunu unutmamalıyız. Kağıdın avantajlı olması ise aşağıdaki etkenlerden ötürüdür.

Hatırlama Avantajı

Kağıdın üzerinde yer alan bir yazıyı okurken dijital ekrandan daha farklı bir hazırlık içerisine gireriz. Bu hazırlık tamamen zihinsel bir hazırlık sürecidir. İçerisinde bulunduğumuz bu süreç hatırladığımız unsurlar üzerinde doğrudan etkilidir. Okurken zihin haritaları oluşturmaktan geri kalmayız. Kağıtta okuma yaparken okuduklarımızı hatırlama konusunda daha avantajlı oluruz çünkü bilgileri hatırlama konusunda daha fazla ize sahibizdir.

Kavrama Avantajı

Elde edilen bilginin kavranması konusunda en önemli etkenin hafıza olduğunu düşünürsek, basılı kitaplarda okuduğumuz kitabı anlama konusunda çok daha avantajlı olacağımız kesindir. Hatırlama konusunda işimizi kolaylaştıracak her şey kitapta yer alan bilgileri anlama ve kavrama konusunda bize yardımcı olacaktır. Kağıdın üzerinde yer alan bilgilerde okurken dahi cümleler arasında bağlantılar kurmamız okuduğumuzu anlama konusunda etkilidir. Dijital ekranlarda böyle bir durum yoktur. Doğrudan en kestirme yolu seçmeye çalışırız. Başlıklara, koyu kısımlara, büyük kısımlara, farklı şekilde yazılmış olanlara dikkat ederiz.

Konsantrasyon Avantajı

Dikkat dağınıklığı kitap okuma deneyimini tahmin edebileceğinizden daha fazla etkiler. Bu etki elbette olumsuz bir etkidir. Dijital ortamda yer alan bilgileri okurken çoğu zaman aşağıya doğru kaydırma gibi işlemlerde bulunuruz. Bu aşağı veya kimi zaman yukarıya doğru kaydırma işlemleri belirli standartlarda yapılamadığından dikkat dağınıklığına neden olabilmektedir. Basılı yayınlarda ise böyle bir durum söz konusu değildir. Zihnimiz sayfanın bitimine yakın bize nefes alma olanağı tanıdığı için basılı kitaplar dikkat dağınıklığı oluşmadan farklı bir sayfaya geçiş yapma konusunda bize yardımcı olur.

Etkileşim Avantajı

Dikkat dağınıklığı olmadan yapılacak bir okumanın en büyük artısı içerikle kurulacak etkileşimdir. Bu etkileşim okuyucuyu pek çok açıdan memnun edebilir. Elektronik ortamda yer alan bilgilerin okunması konusunda ise aynı etkileşimden söz etmek mümkün değildir. Elektronik cihazların ekranları bu etkileşimi nötr hale dönüştürür ve okuyucu ile içerik arasında etkileşim oranını minimuma indirir.

Kitap okuma verimliliği nasıl yükseltilir?

Sonuç: Yerine Göre Kullanım

Kağıdın okumada tartışılamaz etkisi bunlardan ibaret değildir ancak ön plana çıkan ve herkesin hak vereceği etkiler bunlardır. Dijital ortamda yapılan yayıncılıkları ise tamamen hiçe saymak söz konusu olmayacaktır. Aslında burada ayrımı faydalanılacak bilgi doğrultusunda yapmak gerekir.

Haberler ve deneyimli gazetecilerin yazılarını okumak için basılı kaynaklardan yararlanmak akıllıca olmayabilir. Bunlar anlık bilgiler oldukları için kavrama konusunda yoğun çaba sarf etmeniz söz konusu değildir. Ayrıca paylaşım konusunda size kolaylık sağlarlar. Bir haberi arkadaşınızla paylaşmak istediğiniz zaman kolayca paylaşabilirsiniz.

Diğer taraftan araştırma ve inceleme gibi bir çalışmada bulunuyorsanız önceliğiniz mutlaka basılı kaynaklarla çalışmak olmalıdır. İhtiyacınız olan bilgi dijital ortamda yer alıyor olsa bile bunu kağıda aktarmak sizin için çok doğru olacaktır. Araştırma ve inceleme yapılacak konuya tam anlamıyla hakim olmak istiyorsanız bunu yapmanızı öneririm.

Basılı kaynak ve dijital kaynak konusunda tartışmalar hiçbir zaman son bulmayacaktır. Fakat iyi bir okuyucu olarak her ikisini de kullanmayı düşünmelisiniz. Hangi alanda hangisinden daha fazla fayda sağlayacağınızı düşünüyorsanız onu tercih etmelisiniz. Kağıdın okumada tartışılamaz etkisi var, bu doğru, fakat bunu tüm okuma deneyimlerine doğru genişletmek yanlıştır.



Kaan Karadeniz

26 yaşındayım. Yüksek lisans öğrenimini “Bilgi ve Belge Yönetimi” bölümünde sürdürmekteyim. İki farklı oyun sitesinde içerik yöneticiliği, bir sitede içerik danışmanlığı yapmaktayım. Başarının çaba ile doğru orantılı olduğuna inanırım.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir