Çanakkale Savaşını anlatan 10 etkileyici kitap

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasını sağlayan en önemli adımlardan birisi olarak görülen Çanakkale Savaşı, aynı zamanda Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin kazanmış olduğu son büyük zaferlerden birisidir. Geçmişi savaşlarla dolu olan bir milletin vatan toprağını koruma arzusunu ve gayretini gösteren Çanakkale Savaşı, Çanakkale Boğazı’nın geçilmemesi için mühimmattan yoksun bir biçimde var gücüyle savaşan ve direnen bir milletin yazdığı destandır.

Bu kitap listesinin içerisinde yer alan kitaplar için birinci ve ikinci sıradaki kitap hariç herhangi bir önem sırası bulunmamaktadır. Kitaplar seçilirken okurda bıraktığı etkiye ve Çanakkale Savaşını anlatma konusunda gösterdikleri başarı göz önünde bulundurulmuştur. Bu kitapları okuyarak tarihimiz açısından önemli bir savaş olan Çanakkale Savaşı hakkında detaylı bilgilere sahip olabilir ve bir milletin gösterdiği direnç ile yazmış olduğu destanı geleceğe aktarmayı başaracak insanlardan birisi olabilirsiniz.

Çanakkale Savaşını Anlatan 10 Etkileyici Kitap

Çanakkale Savaşını daha birçok farklı vecize ile tanımlayabilirim. Lakin, ben bunu savaş ve Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin o zamanki durumu hakkında daha detaylı bilgiler edinebileceğiniz kitaplara bırakmak istiyorum. Aşağıda yer alan liste, bana göre Çanakkale Savaşını size en iyi anlatacak kitaplardan oluşmaktadır.

1. Diriliş – Çanakkale 1915 (Turgut Özakman)

dirilis ertugrul

2013 yılında rahatsızlığı sebebiyle kaldırıldığı hastanede hayata veda eden usta yazarımızTurgut Özakman, Çanakkale Savaşından söz edilirken akıllara ilk gelen yazardır. Diriliş – Çanakkale 1915 ismini taşıyan tarihi romanıyla savaşı en etkileyici biçimde anlatmayı başarmış ve okuyucunun zihninde istenilen bilinci ve etkiyi bırakmayı başarmıştır.

Üstüne basa basa belirtmeliyim ki Turgut Özakman bir tarihçi değildir. Bu eserini bir tarihçinin kaleminden çıkmış, araştırma ve inceleme eseri olarak görmemek gerekir. Diriliş – Çanakkale 1915, tarihi roman kapsamında ele alınması gereken, okuyucusunu etkileyen ve onu Çanakkale Savaşı hakkında daha fazla bilgi edinmeye, dolayısıyla daha fazla kitap okumaya yönlendiren bir eserdir. Bu nedenle, Çanakkale Savaşı dendiği zaman akıllara ilk gelecek kitaplardan birisi olmalıdır.

Bilgi Yayınevi: Diriliş: Çanakkale 1915 – Turgut Özakman

2. Çanakkale Mahşeri (Mehmed Niyazi)

canakkale mahseri

Mehmed Niyazi Özdemir imzasını taşıyan Çanakkale Mahşeri isimli tarihi roman 1998 yılında Türkiye Yazarlar Birliği ödülüne layık görülmüştür. Bu romanı, Çanakkale Savaşını tam bir destan edasıyla anlatmayı başaran en iyi kitap olarak nitelendirebilirim. Mehmed Niyazi Özdemir’in aynı zamanda bir tarihçi bu kitabın yazılmasında önemli bir etkendir.

Yazarın kendi ifadesinden yola çıkacak olursam, kitapta kurgusal detaylara çok az yer verilmiş ve gerçeklikten ödün verilmemiştir. Okuduğunuz zaman duygulanacağınız, sizi derinden etkileyecek ve millet olma olgusu anlamında fazlasıyla bilinçlendirecek bu kitabı okuyarak Çanakkale Savaşı hakkında bilinmeyen birçok farklı gerçeği öğrenebilirsiniz.

Ötüken Neşriyat: Çanakkale Mahşeri – Mehmed Niyazi Özdemir

3. Operasyon 1915 Çanakkale (Ozan Bodur)

operasyon 1915

Operasyon 1915 Çanakkale, görece yeni bir kitaptır. Bir inceleme ve araştırma kitabı olarak hakkını vermektedir. Yazarı Ozan Bodur, Çanakkale Savaşına farklı bir açıdan yaklaşarak, savaşın öncesinde yaşanan gelişmeler konusunda bilgi verme yoluna gitmiştir. Çanakkale Savaşı hakkında pek fazla bilinmeyen gerçekleri ardındaki nedenlerle birlikte öğrenmek istiyorsanız okuyabileceğiniz önemli bir tarih kitabıdır.

Kitapta istihbarattan spor oyunlarına, Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye içindeki casusluk faaliyetlerinden bilim adamlarına kadar birbiriyle bağımsız gibi gözüken birçok konuya değinilmiştir. Bu bilgilerden yola çıkaran savaşa zemin hazırlayan etkenler ve bununla birlikte Çanakkale etrafında yer alan coğrafi bölgelerdeki o dönem gerçekleştirilen faaliyetler hakkında bilgiler yer almaktadır.

Pupa Yayınları: Operasyon 1915: Çanakkale

4. Türkiye’de Beş Sene (Otto Liman von Sanders)

türkiye de bes yil

Bilmeyenler için belirtmem gerekiyor; Otto Liman von Sanders, Çanakkale Savaşı sırasında cephede yer alan 5. Ordunun ilk komutanıdır. Türkiye’de Beş Sene, İngilizler tarafından esir alındığı sırada yazdığı hatıratıdır ve ilk yayımı kendi dilinde 1920 yılında gerçekleştirilmiştir.

Bazen tarihi öğrenmek için hatıratlara göz atmak iyidir. Her ne kadar yanlı ve objektiflikten uzak gözükseler bile önemli kişilerin hatıratlarını okumayı düşünmenizi tavsiye ederim. Özellikle o dönem bize müttefik olan Almanya’nın bir subayının Türk ordusuna bakışını bu hatırattan detaylı bir biçimde öğrenebilirsiniz. Her ne kadar objektif bir eser olduğunu kabul etmeyecek olsam bile Otto Liman von Sanders’ın hatıratını okumak Çanakkale Savaşına farklı açılardan bakmanızı sağlayacak değerli bir eserdir.

Yeditepe Yayınevi: Türkiye’de Beş Sene – Otto Liman von Sanders

5. Devler Ülkesinde Devler Savaşı (Aubrey Herbert, Henry Morgenthau)

devler ulkesinde devler savasi

Aubrey Herbert, İngiliz ordusunda görev yapan bir İngiliz istihbarat subayıdır. Henry Morgenthau ise o dönem İstanbul’da ABD Büyükelçisi olarak görev almıştır. Devler Ülkesinde Devler Savaşı veya tam adıyla Devler Ülkesinde Devler Savaşı Çanakkale bu iki ismin hatıratlarının bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş bir kitaptır.

İngilizlerin gözünden Çanakkale Savaşı ne manaya geliyor bunu öğrenmek için özellikle Aubrey Herbert’in hatıralarını okumanızı öneririm.

Yeditepe Yayınevi: Devler Ülkesinde Devler Savaşı – Aubrey Herbert, Henry Morgenthau

6. Allahaısmarladık (İbrahim Naci)

Allahaısmarladık

İbrahim Naci, Çanakkale Savaşı’nda şehit olan bir Türk askeridir. İstanbul’dan Çanakkale’ye kadar uzanan yolculuğunu günlüğüne kaydetmiş ve bir seyir defteri oluşturmuştur. Şehit olduktan sonra bulunan günlüğü yıllar sonra yayınlanmıştır. Savaşta bir askerin neler yaptığını öğrenmek, ne gibi duygular içerisinde olduğunu anlamak için bu hatıratı veya seyir defterini mutlaka okumalısınız.

Çanakkale Savaşını merak ediyorum diyorsanız bu savaşla ilgili olabildiğince farklı niteliklere sahip eserler okumanızı öneririm. Bu bir askerin seyir defteridir. Yazılanlar onun dilinden kalemine dökülmüş ve vefatının ardından bizlere ulaşmıştır. Sanırım daha fazla bir şey söylememe gerek yok. Okuyun ve okutun!

Yeditepe Yayınevi: Allahaısmarladık – İbrahim Naci

7. Çanakkale Denizaltı Savaşı (Otto Hersing)

canakkale deniz alti savasi

Bazı isimleri çok sık duymazsınız. Otto Hersing bu isimlerden birisidir. Nusret Mayın Gemisi’ni duymuşsunuzdur ama onun ismini duymamış olabilirsiniz. Otto Hersing, adından anlayabileceğiniz gibi bir Alman subayıdır. Savaş sırasında HMS Triumph ve HMS Majestic gemilerini batıran U-21 denizaltısının kaptanıdır.

Çanakkale Denizaltı Savaşı, Otto Hersing’in yazdığı bir hatırattır. Bu Alman subayını belki diğer Alman subaylarından ayıran en büyük özellik Türklere yardım etmek için oldukça hevesli olmasıdır. Onun hatıratını okuyarak cephede başarılı olmuş bir Alman subayının savaşa dair düşüncelerini öğrenebilirsiniz.

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları: Çanakkale Denizaltı Savaşı – Otto Hersing

8. 1915 Baharında Çanakkale (Behçet Sabit Erduran)

1915 baharinda canakkale

Behçet Sabit Erduran, Çanakkale Savaşı sırasında doktor olarak görev alan bir isimdir. Savaşın yarattığı yıkımı anlamak için onun hatıratını okumanızı öneririm. Savaşın büyük bir yıkım olduğunu anlamak için bir hatırata başvurmak istemeyebilirsiniz ama duyguların ne olduğunu öğrenmek isteyebilirsiniz.

Behçet Sabit Erduran, Çanakkale Savaşı sırasında yerine getirdiği vazifesinin yanında aynı zamanda etrafı gözlemlemeyi ihmal etmemiştir. Daha sonra bunları kayıt altına almıştır. Sonuç olarak bir milletin yazdığı destanı bugüne aktarmayı başarabilecek bu hatırat meydana gelmiştir.

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları: 1916 Baharında Çanakkale – Behçet Sabit Erduran

9. Gelibolu Günlükleri (Jonathan King)

gelibolu gunlukleri

Gelibolu Günlükleri derleme bir eserdir. Eser, Anzak birliklerinde yer alan askerlerin mektuplarından ve günlüklerinden oluşmaktadır. Her birisi farklı bir yaklaşımla duygularını aktarmıştır. Çoğu savaşın gereksizliğinden söz etmekte ve Türk askerleriyle kurdukları iletişimlerden bahsetmektedir.

Savaşın ortasında Anzak ve Türk askerlerinin erzak değiş tokuşu yaptığına inanır mısınız? İnanmıyorsanız bu eseri okumanızı öneririm. Savaşı bu yüzden gereksiz buluyorlar ve bana göre onlar bu savaşla en ilgisiz birlikler konumundalar. Okyanus ötesinden kalkıp İngilizlerin emrinde savaşa katılmalarını daha başka nasıl anlatabilirim ki?

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları: Gelibolu Günlükleri – Jonathan King

10. Çanakkale Savaşı Günlüğü (Erich R. Prigge)

canakkale savasi gunlugu

Erich R. Prigge, Otto Liman von Sanders’ın emir subayıdır. Savaş sırasında gözlemlediği her şeyi kayıt altına almıştır. Bunlar memleketi Almanya’ya döndüğünde yayınlanmıştır. Enver Paşa’ya bir nüshası gönderilmiş ve Türkçeye çevrilmiştir ama stratejik bilgiler içerdiği için yasaklanmıştır.

Yukarıdaki bilgiler kitabın tanıtım yazısından alınmıştır. Çanakkale Savaşı Günlüğükitabını daha farklı anlatabileceğimi düşünmüyorum. En azın Otto Limon von Sanders’ın hatıratı kadar önemli bir hatırattır. Çanakkale Savaşını anlamak isteyen herkes tarafından mutlaka okunmalıdır.

Timaş Yayınları: Çanakkale Savaşı Günlüğü – Erich R. Prigge

Çanakkale Savaşı, Türkiye’de yaşayan her bireyin bilmesi gereken önemli bir tarihi olaydır. Çanakkale bir devleti erkenden yıkılmaktan kurtardığı kadar yeni bir devletin kurulmasının ilk adımıdır. Bu önemli savaş hakkında çocuklarınıza ve torunlarınıza anlatacak bir şeyleriniz her zaman olmalıdır. Çanakkale ruhunun daim olması dileğiyle…



Kaan Karadeniz

26 yaşındayım. Yüksek lisans öğrenimini “Bilgi ve Belge Yönetimi” bölümünde sürdürmekteyim. İki farklı oyun sitesinde içerik yöneticiliği, bir sitede içerik danışmanlığı yapmaktayım. Başarının çaba ile doğru orantılı olduğuna inanırım.

8 Cevaplar

  1. serkan dedi ki:

    merhaba
    ıngılızlerın canakkale savasını anlatan 2 cıltlık kıtabı varmıs bununla ılgılı bır bılgınız varmıdır varsa paylasırmısınız ıntermette okadar aramam ragmen bulamadım.ugur dundarın ya ataturk olmasaydı kıtabında bundan bahsedılıyor ve tabıkı turgut ozakmandan:)

    • Kaan Karadeniz dedi ki:

      Merhaba,

      Söz konusu kitabın hangisi olduğunu tam olarak bilmiyorum. Ancak bu konuda genelde iki eser ön plana çıkar. Alan Moorehead tarafından yazılmış Gallipoli isimli eser, bir diğeri ise Les Carylon tarafından yazılmış Gallipoli isimli eserdir. Alan Moorehead’ın eseri Gelibolu adıyla dilimize çevrilmiştir. Bahsedilen kitabın o olup olmadığını bilmiyorum maalesef.

  2. erman dedi ki:

    Merhaba ben çok detaya girmeden gün,saat, vs.. olayın özünü anlatan bir kitap okumak istiyorum hangisini tavsiye edersiniz

    • Kaan Karadeniz dedi ki:

      Romanlaştırılmış olan kitapları okuman çok daha iyi olacaktır. Turgut Özakman’ın Diriliş ve Mehmed Niyazi’nin Çanakkale Mahşeri isimli kitaplarını okumanı öneririm.

  3. demet dedi ki:

    Bende ÇANAKKALE savaşını detaylı anlatan bir kitap arıyorum.yardımcı olurmusunuz

    • Kaan Karadeniz dedi ki:

      Burada yer alan kitapları okuyup memnun kalmadınız mı? Yeni bir öneri yapabilirim ama öncelikle bu üç kitabı okumanızı tavsiye ederim…

      1. Çanakkale Savaşı Günlüğü – Erich R. Prigge
      2. Çanakkale Denizaltı Savaşı – Otto Hersing
      3. Devler Ülkesinde Devler Savaşı Çanakkale – Aubrey Herbert

      Bunlar sizi memnun etmezse İbrahim Artuç tarafından yazılmış 1915 Çanakkale Savaşı isimli esere göz atabilirsiniz.

  4. Nisa dedi ki:

    En detaylı bilgi veren hangisidir? .d

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir